Voice of Asean Sempai (Vol 59)

TÌM LÀN GIÓ MỚI


   Năm 2012, ngay khi tốt nghiệp khoa Kiến trúc tại Đại học Xây Dựng, mình vào làm tại một văn phòng thiết kế ở Hà Nội. Sau 2 năm tích luỹ kinh nghiệm, ngoài giờ làm chính tại công ty, mình cùng một vài đồng nghiệp tổ chức một nhóm thiết kế với mục tiêu ban đầu để giao lưu, trao đổi kinh nghiệm đồng thời cùng nhận thêm việc thiết kế các dự án nhà, nội thất khác bên ngoài. Công việc của mình khi đó tương đối thuận lợi, nhưng sau một thời gian làm thiết kế ở Việt Nam, mình cảm thấy bản thân khá dậm chân tại chỗ. Dù nhận làm khá nhiều công trình, nhưng phong cách thiết  kế của tụi mình gần như chưa có sự khác biệt, hầu hết đều đi theo lối mòn chung của các công trình trong nước. Với mong muốn phát triển chuyên môn, mình cũng tự tìm tòi nhiều sách báo, tài liệu chuyên ngành của nước ngoài để tham khảo, nhưng do tính cận đại và ứng dụng các sách tham khảo cho ngành kiến trúc ở Việt Nam không nhiều, nên việc nghiên cứu, phát triển bản thân bằng sách, tài liệu trong nước của mình gặp khá nhiều khó khăn. Hơn nữa phong cách kiến trúc vốn chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố (địa phương, khí hậu, văn hóa bản sắc…) nên muốn tiếp cận, học hỏi được phong cách kiến trúc của nước ngoài chỉ qua sách vở, tài liệu là chưa đủ. Vì vậy mình quyết định một hướng đi mới hoàn toàn, một thử thách mới đó là tìm kiếm cơ hội để trực tiếp sang nước ngoài tu nghiệp. Tại thời điểm đó, Nhật bản là lựa chọn đầu tiên của mình, với các bối cảnh xã hội, nét tương đồng về văn hóa, đồng thời là một quốc gia phát triển, có nhiều kiến trúc sư đương đại nổi tiếng, nếu có thể làm việc ở đó thì mình tin rằng bản thân sẽ học hỏi và thu được những kinh nghiệm đáng quý.

   Đúng vào thời điểm đó thì mình đọc được thông tin về dự án đào tạo nguồn nhân lực Việt- Nhật trên website của trường cũ. Học phí không quá đắt, lại được học tiếng Nhật bài bản trước khi đi, không phải bỏ chi phí để xuất cảnh. Nhận thấy đây là cơ hội tốt để được sang Nhật làm việc, trau dồi thêm tư duy thiết kế và nghiên cứu tập sâu hơn về phong cách kiến trúc tối giản (minimalism) – hướng tới sự cân bằng giữa con người và không gian mà Nhật Bản là nước đi đầu –  mình đã quyết định đăng ký tham gia ngay mà không chần chừ suy nghĩ.

   Sau 2 vòng tuyển chọn khá gắt gao thì mình cũng được chọn là 1 trong 60 sinh viên đầu tiên tham gia vào dự án này của trường. Làm bất cứ việc gì cũng thế, sẽ chỉ có hiệu quả khi mình thực sự tập trung và đầu tư vào đó, nên mình quyết định nghỉ hẳn việc ở công ty, chỉ làm tự do để có thời gian cho mục tiêu học tiếng Nhật. Do đã có gần 3 năm kinh nghiệm làm việc , portfolio có khá nhiều dự án thực tế đã trực tiếp tham gia, nên chỉ sau chưa đầy 4 tháng, mình đã được dự án giới thiệu cho một văn phòng kiến trúc ở Nhật và được họ nhận vào làm dù tiếng Nhật hồi đó của mình mới chỉ chấp chới mức N4 (Hồi đó vẫn nhớ bác giám đốc bảo không cần biết tiếng cũng được, vào rồi học dần).

   Vừa vui vì chỉ chưa đầy 4 tháng sau khi tham gia vào dự án đã được nhận luôn naitei, vừa có đôi chút áp lực vì bản thân là học viên đầu tiên của dự án xuất cảnh sang Nhật, mình dồn hết sức trong những tháng cuối cùng học giao tiếp cùng các thầy cô trước khi chính thức đặt chân sang Nhật.

DÒ DẪM NHỮNG BƯỚC ĐẦU TIÊN

   ”Tiếng Nhật mới N4 thì có làm kiến trúc sư ở Nhật được không nhỉ?” – Đấy là câu hỏi mình đã đặt cho bản thân nhiều nhất trước khi sang Nhật. Câu trả lời là có, nhưng dĩ nhiên, mọi thứ không hề đơn giản. Mình đã phải mất gần 6 tháng để bắt nhịp với công việc mới và gần 1 năm để đưa mọi thứ vào đúng quỹ đạo.

   Nơi mình sang làm việc là một văn phòng kiến trúc nhỏ chỉ có 12 người ở Tokyo. Văn phòng nhỏ, mỗi người đều phải phụ trách một khối lượng công việc khổng lồ. Tối nào mọi người cũng phải ở lại đến khuya để hoàn thành hợp đồng, bản vẽ nên dĩ nhiên, chẳng có ai có thời gian để chỉ bảo mình từng tí một cả. Chẳng được tập huấn vài tuần hay cả tháng như các bạn vào làm ở các tập đoàn xây dựng lớn khác, vừa đến công ty chào hỏi làm quen hôm trước, hôm sau mình đã được phân luôn vào 1 dự án thiết kế đang chạy, và chủ đầu tư là đối tác rất quan trọng của công ty. Vốn tiếng Nhật khi đó dù còn khá ù ù cạc cạc, nhưng mình vẫn nhớ câu dặn dò được bác trưởng nhóm nhắn nhủ ngay ngày đầu nhận việc, đại ý là: ”Nơi mình đang đứng và sắp làm việc đây là một văn phòng kiến trúc, nơi mọi người đều làm mọi thứ rất chuyên nghiệp chứ không phải trường học đâu, nên đừng nghĩ sẽ được dạy dỗ hay chỉ bảo như một sinh viên, mà cần tự quan sát, chủ động hỏi cái mình không biết, mỗi dự án thực tế sẽ là cơ hội để học hỏi rất nhiều thứ”. Và chuỗi ngày quan sát – học hỏi – dò dẫm những bước đầu tiên của mình bắt đầu từ đó.

   Thời gian đầu, vấn đề ngôn ngữ cùng những khác biệt về văn hoá thực sự là một rào cản lớn đối với mình. Nó không chỉ cản trở mình nhiều trong công việc, mà còn trong cả giao tiếp hàng ngày với các đồng nghiệp. Kỷ niệm mà mình nhớ nhất đấy là ngày đầu khi mới đến công ty, dù đêm hôm trước mình đã thức rất khuya để viết rồi học thuộc lòng một bài giới thiệu về bản thân đâu ra đấy, nhưng đến lúc đứng trước mọi người để nói thì chữ nghĩa bay đi đâu hết cả, mình chỉ ấp úng nói được một nửa rồi yoroshiku kết bài luôn.

   Do chưa tiếp xúc nhiều với người Nhật nên khi mới vào công ty, mình khá lúng túng trong cách chào hỏi, giao tiếp với mọi người. Hồi ở Việt Nam, mình đi làm công ty thì cứ đầu giờ là mọi người chào hỏi, cười nói với nhau mà không có khoảng cách, nhưng sang đến đây thì đầu giờ là ai đến là lẳng lặng vào chỗ người nấy, thành ra mình khá lúng túng trong việc cư xử thế nào cho phải mỗi buổi sáng đầu giờ tới công ty. Không chào hỏi thì thấy mình thất lễ, mà chào hỏi vồn vã, tay bắt mặt mừng quá thì lại sợ người ta nghĩ mình nịnh hót, giả lả. Tóm lại là vô vàn nhiều thắc mắc mà chẳng biết phải hỏi ai, chỉ biết quan sát để hòa nhập thật nhanh với môi trường mới mà thôi.

   Giao tiếp cơ bản trong công ty là vậy, còn khi làm việc lại có thêm nhiều vấn đề khác đau đầu hơn.

   Đầu tiên là phải kể đến các cuộc họp trong văn phòng. Một dự án kiến trúc có rất nhiều khâu, đòi hỏi các bộ phận phải thường xuyên trao đổi và phối hợp nhịp nhàng với nhau để đảm bảo bám sát yêu cầu của chủ đầu tư cũng như tiến độ của dự án. Vì thế mà các cuộc họp diễn ra với tần suất khá dày, và mỗi lần họp thường kéo dài nhiều tiếng. Đối với một đứa trình độ mới hơn a-i-u-e-o một tí như mình, thì những cuộc họp kéo dài này quả thật là ác mộng. Dù đã chủ động bật điện thoại để ghi âm lại mỗi lần họp, nhưng nhiều nội dung mình cũng không nắm được hết. Có lần, vì vốn từ hạn chế và nghe hiểu chưa tốt, nên mình đã hiểu sai ý của khách hàng, dẫn tới thiết kế sai lệch hoàn toàn, phải làm lại từ đầu, vừa mất gấp đôi thời gian để hoàn thành, lại còn ảnh hưởng đến công ty. Sau lần đó, mình rút ra kinh nghiệm xương máu là muốn làm gì thì làm, trước tiên cần phải đảm bảo khâu NGHE HIỂU thật đúng và thật chuẩn đã.

   Cách thức báo cáo, trao đổi, phân chia công việc trong công ty cũng là cái mình phải để ý, quan sát vì người Việt và người Nhật có cách suy nghĩ tương đối khác nhau. Người Việt mình thì thường có thói quen làm xong hết việc được giao rồi mới báo cáo một thể, trong khi người Nhật thì lại rất chú trọng Ho – Ren – So (Báo cáo – Liên lạc – Trao đổi). Ngoài ra, người Việt mình thường có thói quen đến gần deadline bị giục mới chạy nước rút, trong khi người Nhật thì lại rất ít khi giục, coi trọng tính chủ động dù họ rất quan tâm tới tiến độ dự án.

   Những điểm tưởng chừng ai làm với người Nhật lâu cũng “biết rồi, khổ lắm, nói mãi” ấy lại là những điều mà mình phải để ý quan sát một thời gian một dần hiểu và nắm bắt được.

BIẾT NGƯỜI BIẾT TA, TRĂM TRẬN TRĂM THẮNG

   Các cụ vẫn bảo “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”. Dù vốn tiếng Nhật vẫn còn hạn chế, nhưng nhờ chịu khó để ý quan sát để hiểu hơn về cách mọi người xung quanh làm việc, cũng như biết được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, nên dần dần mình cũng tìm ra được những cách làm hay để thích nghi và làm quen được nhanh nhất.

   Biết tiếng Nhật của mình còn yếu, nên trước mỗi dự án hay buổi họp, mình đều chuẩn bị khá kỹ. Ngoài việc ghi âm lại nội dung buổi họp, mình chủ động tra cứu trước hoặc hỏi sempai, xem lại các tài liệu hồi còn học ở dự án tại Việt Nam để lên một danh sách khoảng mười mấy trang các thuật ngữ chuyên ngành thường gặp.  

   Mình quan sát thấy có một sempai trẻ mới vào trước mình vài tháng thường memo lại rất kỹ trong mỗi cuộc họp, nên cuối buổi mình chủ động xin sempai chia sẻ bảng ghi chú đó để xác nhận lại chính xác các thông tin bản thân cần nắm được như thời gian, khối lượng công việc, nội dung công việc.

   Ngoài việc khắc phục những điểm yếu của bản thân, mình cũng chủ động quan sát để nắm lấy các cơ hội thể hiện năng lực của mình trước mọi người, từ việc nhỏ nhất. Ví dụ như khi mới vào công ty thấy mọi người trong công ty vẫn dùng các phần mềm thiết kế cũ (vì đa số đều là các bác đã lớn tuổi, ngại thay đổi), khiến hiệu suất bị ảnh hưởng, mình đã chủ động đề xuất cải tiến cách dùng các phần mềm mới, để cải thiện tiến độ và chất lượng bản vẽ hơn. Việc chủ động đề xuất này khiến mình tạo được ấn tượng khá tốt với các bác trong văn phòng.

   Giai đoạn đầu, trong các cuộc họp phân công công việc, mình cũng chủ động nhận các phần việc mình có khả năng làm tốt nhất và cảm thấy tự tin nhất. Điều này vừa giúp tạo được ấn tượng cho mọi người trong nhóm là mình chủ động trong công việc, lại vừa được làm phần việc mà bản thân cảm thấy dễ bắt nhịp nhất. Mình cũng thường hay quan sát lịch làm việc của các bạn đồng nghiệp cùng lứa, cùng cấp với mình trong văn phòng để xem họ thường làm gì, từ đấy ước lượng các đầu việc trong văn phòng mà bản thân có thể đảm nhận hay xung phong phụ trách.

   Cứ thế từng chút từng chút một, mỗi ngày khi tới văn phòng, mình luôn để ý quan sát mọi thứ xung quanh để học hỏi và sửa đổi dần cách làm việc, cách tư duy, cách trao đổi và lắng nghe ý kiến của mọi người và sau khoảng 1 năm làm việc, thì mọi thứ đã dần đi vào quỹ đạo.

PHÁT TRIỂN VÀ ĐỊNH HƯỚNG

   Sau 1 năm đầu dò dẫm, học hỏi để ổn định, sang năm thứ 2, thứ 3 là thời gian mình tập trung vào học hỏi để phát triển bản thân lên một tầm mới trong cả chuyên môn lẫn tiếng Nhật.

   Ở Nhật, sách chuyên ngành về kiến trúc nhiều và phong phú, nội dung rất chi tiết, mang tính thực tiễn cao, do chính người Nhật viết và tạo thành một kho tri thức chuyên ngành hữu dụng, có tính kế thừa. Có đủ thể loại, từ những sách mang tính học thuyết, tạp chí kiến trúc cho tới cả những cuốn sách chuyên ngành được minh hoạ bằng manga cho dễ hiểu. Khi gặp bất cứ vấn đề nào khó, mình chỉ cần tra cứu là sẽ có cuốn sách phù hợp để nghiên cứu và tìm ra cách giải quyết vấn đề đang mắc phải. Mỗi văn phòng kiến trúc tại Nhật đều có một kho sách chuyên ngành không khác gì một thư viện nhỏ, và văn phòng mình cũng vậy. Đây thực sự là một môi trường vô cùng tốt giúp mình được vừa làm, vừa học, vừa nghiên cứu.

   Việc thường xuyên đọc sách chuyên ngành này cũng chính là đòn bẩy giúp tiếng Nhật của mình ngày một khá lên. Dù công việc tại văn phòng khá bận rộn, không có thời gian để ôn thi N1 nhiều, nhưng nhờ thường xuyên đọc và tra cứu sách chuyên ngành và tận dụng 2 tiếng đi làm mỗi ngày để đọc sách trên kho sách miễn phí của Amazon rồi tra cứu, tổng hợp những từ vừa học được thành nhóm bằng app học tiếng Nhật có tên mazii, mà vốn từ vựng cùng chữ Hán và khả năng đọc hiểu của mình được cải thiện đáng kể, nhờ đó đạt được số điểm cần thiết để thi đỗ.

   Mình nhận thấy đối với những người đi làm không có quá nhiều thời gian trống để ôn thi, để học “chay” tiếng Nhật qua các cuốn ôn N1-N2, thì việc kết hợp học tiếng Nhật qua công việc hay qua cuộc sống sinh hoạt hàng ngày là một cách tương đối hiệu quả. Từ ngày sang Nhật, mình hình thành được thói quen tự tra cứu theo từ khoá những vấn đề mà bản thân gặp phải trong công việc, cuộc sống để đọc các thông tin hướng dẫn bằng bản gốc tiếng Nhật, song song với đọc các thông tin bằng tiếng Việt hay tiếng Anh, từ đó so sánh và tìm ra được thông tin chuẩn xác nhất. Cách này vừa giúp mình có được thông tin cần thiết, lại vừa nâng cao được khả năng tiếng Nhật của bản thân, cá nhân mình thấy nó rất hiệu quả.

   Hiện bên cạnh việc học hỏi tiếng Nhật và nâng cao chuyên môn, mình cũng đang tìm hiểu các thông tin liên quan để tìm hướng đi mới cho công việc của bản thân trong thời gian tới.

   Ở Nhật, những người làm trong ngành xây dựng và kiến trúc hầu hết đều đi theo hướng học và thi lấy các chứng chỉ của ngành để chứng tỏ năng lực của bản thân và thăng tiến, nhưng cá nhân mình thì lại thấy hướng này không phù hợp với định hướng ban đầu của mình khi sang Nhật. Mục tiêu ban đầu của mình khi chọn sang Nhật làm việc là vì muốn tìm cho bản thân một hướng đi mới, học tập những tư duy thẩm mỹ, phong cách kiến trúc mới để sau này có thể về áp dụng ở Việt Nam. Vì thế, thay vì học thi chứng chỉ và tiếp tục gắn bó với 1 công việc suốt mười mấy, hai mươi năm như các bác Nhật, hiện mình đang tìm một hướng đi mới phù hợp hơn để vừa có thể phát huy được những gì đã học hỏi được ở Nhật, vừa tận dụng được thế mạnh hiểu biết về cả kiến trúc của cả Nhật và Việt Nam. Mục tiêu của mình là cùng với một số bạn bè ở Việt Nam tạo thành một networking, chia sẻ và kết nối công việc, từ đó phát huy tốt nhất khả năng và được làm điều mình muốn một cách độc lập.

LỜI NHẮN

   Trước đây mình luôn chú trọng tới tính tổng thể trong giải quyết vấn đề mà thường bỏ qua những chi tiết nhỏ vì nghĩ rằng nó không có nhiều ảnh hưởng, có thể khắc phục được bằng cách này hay cách khác miễn là tính tổng thể không bị mất đi. Song qua thời gian làm việc cùng với những đồng nghiệp người Nhật thì yếu tố chi tiết lại chiếm một tầm quan trọng không hề nhỏ. Bạn có thể làm một công trình đẹp về tổng thể (về hình khối, màu sắc kiến trúc), nhưng nếu thiếu đi những chi tiết nhỏ (bố trí từng hộp công tắc, vị trí đặt điều hòa, chiều cao của từng chiếc ghế ngồi trong phòng khách,v..v..) thì sẽ không tạo ra được sự tinh tế, thuận lợi cho người sử dụng.

   Có thể nói trong 4 năm làm việc ở Nhật, mình đã có cơ hội được học hỏi nhiều thứ, từ chuyên môn cho tới tiếng Nhật, nhưng có lẽ điều lớn nhất mà mình đã học được chính là sự tỉ mỉ, cẩn thận trong từng chi tiết nhỏ trong công việc. Chính nó tạo cho mình thói quen quan sát, so sánh mọi thứ xung quanh, qua đó giúp mình nhanh chóng nắm bắt, hoà nhịp được với công việc, cuộc sống và giúp mình trưởng thành thêm mỗi ngày.

   Khi sống và làm việc ở nước ngoài, ngôn ngữ luôn là chìa khoá giúp chúng ta hoà nhập được tốt hơn với công việc và cuộc sống, nhưng chỉ ngôn ngữ thôi thì chưa đủ. Tập cho mình thói quen luôn để ý quan sát mọi thứ xung quanh để học hỏi, so sánh sẽ giúp chúng ta bắt nhịp được với mọi thứ xung quanh nhanh chóng và thuận lợi hơn. Lại một mùa vào công ty mới sắp đến, hy vọng những chia sẻ của mình trong bài viết này sẽ giúp các em kohai mới sang chưa giỏi tiếng có thêm chút thông tin tham khảo và tự tin hơn vượt qua quãng thời gian khó khăn đầu tiên.

Tokyo, tháng 3/2020

Tìm hiểu thêm về công việc của bạn Đào Phúc qua bài viết dưới đây:

Tìm hiểu công việc thiết kế tại văn phòng kiến trúc

Truy cập ngay trang thông tin tuyển dụng của MPKEN để cập nhật các tin tuyển dụng mới nhất và hoàn toàn ko mất phí: 

https://www.mpkenhr.jp

MPKEN mới khai trương dịch vụ hỗ trợ xin visa cho người Việt với nhiều ưu đãi. 

  • Giảm 1 man cho những bạn đã từng tham gia event, lớp học do MPKEN tổ chức
  • Giảm 5 sen cho những bạn đăng ký sớm (từ ngày 1-5 hàng tháng)
  • Dịch vụ check hồ sơ do luật sư người Nhật giàu kinh nghiệm với giá chỉ 2 man    ➞  Đặc biệt, giảm 2 man khi có nguyện vọng chuyển đổi sang dịch vụ xin visa trọn gói

            

Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.

Bình luận

Loading...