Tìm hiểu về chế độ “tự nguyện nghỉ việc” ở Nhật

Trong những ngày gần đây, cụm từ 希望退職 (tạm dịch: tự nguyện nghỉ việc) xuất hiện khá thường xuyên trên các phương tiện truyền thông do nhiều doanh nghiệp đang lâm vào tình cảnh khó khăn trước những ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Trên thực tế, đây không hẳn là một khái niệm hoàn toàn mới, mà là một chế độ được khá nhiều công ty áp dụng nhằm điều chỉnh nhân sự của công ty mình. Ở bài viết này Tomoni xin phép được trình bày rõ hơn về chế độ 希望退職 và những ưu điểm, nhược điểm của chế độ này đối với người lao động.

1. Sơ lược về chế độ 希望退職 và một số điểm liên quan
   Chế độ 希望退職 là gì?
希望退職 (きぼうたいしょく) là chế độ phía doanh nghiệp kêu gọi nhân viên của mình tự nguyện nghỉ việc với mục đích chủ yếu là để điều chỉnh nhân sự. Có thể nói đây là giai đoạn trước của リストラ (tái cấu trúc nhân sự). Đúng với tên gọi “tự nguyện nghỉ việc”, ưu tiên hàng đầu của chế độ này là mong muốn của nhân viên. Cụ thể, không có bất kỳ ràng buộc nào về mặt pháp lý liên quan đến chế độ này, nên phía công ty cũng không thể cưỡng chế người lao động nghỉ việc. Về nguyên tắc lý do người lao động nghỉ việc trong trường hợp này được xem là “lý do thuộc về công ty” (会社都合の退職) chứ không bị tính là “lý do thuộc về cá nhân người lao động” (自己都合の退職).
Ngoài ra, chế độ 希望退職 không có nghĩa là cứ xin nghỉ thì sẽ được chấp nhận, vì phía công ty có thể có mong muốn giữ chân những nhân viên có năng lực, trình độ chuyên môn cao…. Nói cách khác, chế độ 希望退職 cần đạt được sự đồng thuận từ cả phía. Trong trường hợp này nếu người lao động nhất quyết nghỉ việc thì phần lý do nghỉ việc thuộc về cá nhân người lao động.

   Người lao động nên làm gì khi công ty đang làm việc kêu gọi nhân viên tham gia
希望退職?

  1. Xác nhận xem bản thân có thuộc đối tượng được kêu gọi tham gia 希望退職 không.
  2. Nếu bản thân thuộc đối tượng được kêu gọi tham gia 希望退職, hãy bình tĩnh xem xét những khía cạnh liên quan như: số tiền trợ cấp thôi việc (退職金), những hỗ trợ nhận được trong quá trình tìm kiếm nơi làm việc mới từ công ty,… khi tham gia chế độ này.
  3. Xem xét kỹ những ưu điểmnhược điểm khi tham gia và đưa ra quyết định.

Xem thêm:
Chế độ trợ cấp thôi việc và một số khái niệm liên quan

   Thông tin thêm về chế độ 早期退職 (そうきたいしょく)
Bên cạnh đó, còn một chế độ khác hay bị nhầm lẫn với chế độ 希望退職 là chế độ 早期退職 (tạm dịch: chế độ nghỉ việc sớm). Điểm khác biệt lớn nhất của 2 chế độ là mục đích của chế độ 早期退職 không đơn thuần là điều chỉnh nhân sự như 希望退職 mà là cải thiện cơ cấu nhân sự của tổ chức, đồng thời tạo thêm cơ hội phát triển bản thân cho nhân viên của mình. Do đó, người lao động sử dụng chế độ 早期退職 có thể nhận được nhiều đãi ngộ hơn. Ví dụ như nhận được nhiều tiền trợ cấp nghỉ việc hơn so với những nhân viên nghỉ việc thông thường khác. Ngoài ra, chế độ 早期退職 cũng không có ràng buộc về mặt thời gian, đối tượng tham gia như 希望退職.
2. Ưu điểm và nhược điểm khi tham gia 希望退職

   Ưu điểm
– Nhận được nhiều trợ cấp thôi việc hơn thông thường: Người lao động tham gia chế độ 希望退職 thường nhận được nhiều trợ cấp thôi việc hơn mức bình thường, do đó người lao động có thể tạm thời không cần lo lắng về mặt kinh tế sau khi nghỉ việc.

– Có thể nhanh chóng nhận được trợ cấp thất nghiệp (失業給付金): So với người nghỉ việc vì lý do cá nhân, người tham gia 希望退職 có thể nhận trợ cấp thất nghiệp sớm hơn đến hơn 2 tháng.

– Thời gian nhận trợ cấp thất nghiệp dài: Người tham gia 希望退職 khi nghỉ việc được tính là nguyên nhân từ phía công ty nên có thể nhận trợ cấp thất nghiệp trong thời gian tối đa gấp đôi người nghỉ việc với lý do cá nhân. Thời gian nhận trợ cấp được tính dựa theo độ tuổi và thời gian tham gia bảo hiểm thất nghiệp 雇用保険 tính đến thời điểm nghỉ việc của người lao động. Xem thời gian chi tiết tại đây.

– Dễ giải thích lý do nghỉ việc trong quá trình tìm công việc mới: Việc tự nguyện nghỉ việc khi tình hình kinh doanh của công ty khó khăn dễ dàng tạo được thiện cảm hơn so với việc bị cắt giảm nhân sự khi công ty tiến hành リストラ.

– Có nhiều thời gian để tập trung vào việc tìm kiếm công việc mới.

Xem thêm:
Tìm hiểu về chế độ trợ cấp thất nghiệp ở Nhật
Tìm hiểu về việc chuyển việc ở Nhật
Thời điểm thích hợp để chuyển việc tại Nhật

   Nhược điểm
– Nguồn thu nhập ổn định bị ảnh hưởng: Tuy chỉ mang tính tạm thời, thu nhập của người lao động vẫn bị ảnh hưởng khi nghỉ việc. Dù có thể nhận được nhiều trợ cấp thôi việc hơn mức thông thường, người lao động có thể không duy trì được nguồn thu nhập ổn định của mình như trước đó.

– Có khả năng không tìm được công việc mới: Hầu như không một ai có thể chắc chắn về việc bản thân có thể tìm được công việc mới sau khi nghỉ việc hay không.

– Số tiền nenkin (lương hưu) được nhận bị giảm sút: Nenkin người lao động nhận sẽ được quyết định dựa trên “lương trung bình từ khi nhận nenkin” và “số tháng tham gia nenkin”. Do đó, nếu phát sinh “thời gian nghỉ việc” thì số tiền nhận được cũng sẽ bị ảnh hưởng.

– Phải chuyển nhà nếu sống tại ký túc xá công ty.

– Khó làm các thủ tục như vay tiền để mua nhà, mua ô tô hay đăng ký thẻ tín dụng nếu không có việc làm.

Xem thêm:
Tìm hiểu về chế độ nenkin(lương hưu) của Nhật

3. Tổng kết

Như đã đề cập bên trên, chế độ 希望退職 ưu tiên mong muốn của người lao động. Do đó, dù thuộc đối tượng được kêu gọi tự nguyện nghỉ việc, bạn hoàn toàn có đủ quyền quyết định không tham gia nếu vẫn muốn gắn bó với công việc hiện tại. Tuy nhiên, đây chưa hẳn là một lựa chọn an toàn vì khi một doanh nghiệp lựa chọn điều chỉnh nhân sự bằng cách này, thì không chỉ phía doanh nghiệp mà cả người lao động cũng phải đối mặt với những thách thức to lớn phía trước. Vì vậy, hãy cân nhắc thật kỹ để đưa ra quyết định sáng suốt nhé!

Truy cập ngay trang thông tin tuyển dụng của MPKEN để cập nhật các tin tuyển dụng mới nhất và hoàn toàn không mất phí:

https://www.mpkenhr.jp

MPKEN mới khai trương dịch vụ hỗ trợ xin visa cho người Việt với nhiều ưu đãi.

  • Giảm 1 man cho những bạn đã từng tham gia event, lớp học do MPKEN tổ chức
  • Giảm 5 sen cho những bạn đăng ký sớm (từ ngày 1-5 hàng tháng)
  • Dịch vụ check hồ sơ do luật sư người Nhật giàu kinh nghiệm với giá chỉ 2 man  ➞ Đặc biệt, giảm 2 man khi có nguyện vọng chuyển đổi sang dịch vụ xin visa trọn gói

Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.

Bình luận

Loading...