Mục lục
1- Obon là gì? Ý nghĩa và nguồn gốc
Nhắc đến Obon, nhiều người có thể nghĩ ngay đến kỳ nghỉ hè dài ngày. Tên chính thức của Obon là Urabone’ hoặc Urabon (Vu Lan Bồn)’, đây là một trong những lễ tưởng nhớ tổ tiên và những người đã khuất.
a, Ý nghĩa
Obon diễn ra mỗi năm một lần, thời điểm này linh hồn của những người đã khuất được mời về nhà. Người ta tin rằng trong khoảng thời gian này, không chỉ linh hồn của những người đã qua đời 49 ngày, mà cả tổ tiên đã qua đời một thời gian cũng sẽ trở về. Những người ở nhà sẽ đón linh hồn người đã khuất, cầu siêu, và tổ chức lễ tưởng niệm.
Obon là một sự kiện văn hóa lâu đời ở Nhật Bản, mỗi vùng lại có cách đón chào lễ Obon khác nhau.
b, Nguồn gốc
Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của Obon, nhưng giả thuyết được nhiều người tin nhất nói rằng lễ Obon bắt nguồn từ kinh Phật có tên là Urabonkyo (Urabanna trong tiếng Phạn).
Một đệ tử của Shaka – Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là Mokuren (Mục Kiền Liên) đã xin sự giúp đỡ từ Người để cứu người mẹ đã khuất của mình. Sau khi làm theo lời khuyên của Đức Phật Thích Ca, linh hồn của người mẹ đã được cứu rỗi. Người ta nói rằng nhờ kinh Urabon, lễ Obon cảm tạ linh hồn tổ tiên, cha mẹ được bắt đầu.
c, Thời gian
Thời gian diễn ra lễ Obon thường bắt đầu từ ngày 13 đến 16 tháng 8 và có sự thay đổi ở mỗi vùng. Một trong những lý do khiến lễ Obon có sự khác biệt giữa các vùng là do những chính sách Tây hóa, trong đó có lịch Gregory (lịch Mặt Trời) của các nước phương Tây mang đến Nhật Bản thời Minh Trị. Chính phủ Minh Trị đặt tại Tokyo, vì vậy nơi đây và các khu vực xung quanh đã sử dụng lịch mới sớm nhất trong cả nước.
Mặt khác, người dân sống ở các vùng nông thôn và những nơi sống dựa theo mùa lại gặp khó khăn trong việc thay đổi lịch. Vì lý do này mà bên cạnh việc sử dụng lịch mới, người ta vẫn dùng lịch cũ, lịch âm (Tsuki Okureibon / Okurebon – Obon muộn).
2- Phân loại lễ Obon
a, Tân Bồn
Tân Bồn tiếng Nhật là Niibon, Arabon hay Shinbon còn được gọi là Hatsubon hoặc Uibon. Đây là cách gọi lễ Obon đầu tiên được tổ chức sau ngày thứ 49 của người quá cố. Đặc trưng của lễ Obon này là đồ trang trí tưởng nhớ người đã khuất, với hy vọng linh hồn của người đã khuất sẽ trở về nhà mà không do dự hay lạc lối dù là lễ Obon đầu tiên.
Nếu lễ Obon đến trong vòng 49 ngày thì năm tiếp theo sẽ được gọi là Shinbon. Tuy nhiên, tùy thuộc vào khu vực,Shinbon có thể được tổ chức quy mô lớn hơn lễ Obon bình thường. Một số người nhầm lẫn Shinbon với lễ Obon theo lịch mới. Để phân biệt 2 khái niệm này, lễ Obon theo lịch mới được gọi là Shin reki bon.
b, Cựu Bồn
Cựu Bồn Kyubon là lễ Obon được tổ chức từ ngày 13 đến ngày 15 tháng 7 âm lịch (lịch âm, lịch Tenpo). Hiện tại, Kyubon vẫn được tổ chức ở một số khu vực của quần đảo phía Tây Nam như Okinawa và vùng Amami. Lý do để áp dụng lễ Obon theo lịch âm bao gồm bối cảnh lịch sử bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi văn hóa lục địa Trung Quốc cùng sự thịnh vượng của nghề đánh bắt và thu hoạch.
Obon ở các vùng sử dụng lịch âm có đặc điểm là không cố định, có thể diễn ra vào tháng 8 hoặc tháng 9.
c, Đón chào Mukaebon và Đưa tiễn Okuribon
Mukaebon là ngày đầu tiên của Obon, và Okuribon là ngày cuối cùng. Những ngày này là để đưa và rước linh hồn của tổ tiên và những người đã khuất về nhà của họ. Mukaebi – ngọn lửa đón chào sẽ được thắp sáng trong ngày Mukaebon và Okuribi – ngọn lửa đưa tiễn sẽ được thắp sáng trong ngày Okuribon.
3- Những việc cần làm ngày Obon
a, Ngọn lửa chào mừng và ngọn lửa đưa tiễn
Trong lễ Obon, có các nghi lễ gọi là Okuribi và Mukaebi để dẫn lối cho linh hồn của những người đã khuất để họ có thể đến và đi mà không bị lạc. Người ta sẽ đốt ogara (một thân cây gai dầu đã lột vỏ) đặt trên chiếc đĩa không tráng men gọi là horoku/horaku rồi để trước cửa nhà hoặc trong sân.
Ở một số vùng, toàn bộ người trong gia đình sẽ thắp đèn lồng đi ra thăm mộ người đã khuất để đưa và tiễn linh hồn.
b, Điệu nhảy Bon odori
Bon Odori được tổ chức tại các khu phố và hội trẻ em trong suốt thời gian Obon từ tháng 7 đến tháng 8. Hiện nay điệu nhảy này đã trở nên phổ biến như một điệu nhảy giải trí cho mọi thế hệ.
Ban đầu, Bon Odori là một phần của lễ tưởng nhớ tổ tiên trong mùa Obon.
Có giả thuyết cho rằng Bon Odori bắt nguồn từ Nenbutsu Odori – điệu nhảy trong Phật giáo, được thực hiện bởi Ippen Shojin, một nhà sư trong thời kỳ Kamakura. Có thể nói, đây là một sự kiện được gây dựng trong quá trình lịch sử lâu dài.
c, Đèn lồng Bon
Đèn lồng Bon là một trong những đồ trang trí trong lễ Obon được treo ở cửa ra vào hoặc mái hiên, có thể được đặt trên bàn thờ Phật hoặc kệ thờ thần Bondana. Người ta thường trưng bày “đèn lồng trắng” trong Shinbon (lễ Obon đầu tiên). Trong lễ Obon bình thường, chúng ta có thể thấy những chiếc đèn lồng có hoa văn và kiểu dáng khác nhau được trưng bày.
d, Ngựa tinh linh
Một số bạn có thể đã nhìn thấy những con bò bằng cà tím và những con ngựa từ dưa chuột được bày trong lễ Obon. Shoryoma – ngựa tinh linh được làm từ cà tím và dưa chuột, đây là những loại rau củ theo mùa hè dễ kiếm. Cách làm này không chỉ làm phương tiện cho các linh hồn mà còn để báo cáo mùa hè với tổ tiên.
Ý nghĩa và cách nghĩ về ngựa tinh linh cũng khác nhau tùy theo từng vùng miền, cơ bản có những ý sau đây:
・Muốn ngựa từ dưa chuột đưa linh hồn về nhà nhanh chóng
・Bò từ cà tím đưa linh hồn thong thả về nhà
・Bò cà tím sẽ mang nhiều lễ vật về
Bộ yukata cho nữ 2-3 chi tiết : Lễ Obon cũng là thời điểm khắp nước Nhật tổ chức lễ hội bắn pháo hoa. Đây cũng là một trong những lễ hội được mong chờ nhất năm. Vào những ngày này, phái nữ thường hay mặc bộ truyền thống mùa hè là yukata và phái nam sẽ mặc jimbei.
Bộ jimbei cho nam 2 chi tiết
4- Các sự kiện khác diễn ra trong lễ Obon
a, Tanabata
Lễ Thất tịch Tanabata vào ngày 7 tháng 7 được cho là thời điểm diễn ra lễ hội Bon xưa, là ngày để may vải phủ và kệ tinh linh – những món đồ dùng để thờ Phật. Mặt khác, các nhà sư tụng kinh trong thời gian diễn ra lễ Obon được gọi là Tanagyo.
b, Tết Trung Nguyên Ochyugen
Vào thời Edo, có một sự kiện được gọi là Bonrei để thăm họ hàng và người quen trong thời kỳ Obon. Người ta nói rằng phong tục Bonrei đã thay đổi theo thời gian thành Ochyugen. Ngoài ra, phong tục Bonrei còn nhiều tên gọi khác nhau như bonmochi, bonrei, bonsan, bonnai.
c, Đốt lửa chữ Đại Daimonji-yaki, lễ Shourounagashi, pháo hoa
Các sự kiện mùa hè thu hút khách tham quan như Daimonjiyaki, lễ Shourounagashi tỉnh Nagasaki và pháo hoa cũng là những sự kiện liên quan đến Obon và thường được tổ chức vào mùa Obon từ tháng 7 đến tháng 8.
5- Cách chuẩn bị cho lễ Obon
a, Chuẩn bị cho đến ngày hôm trước lễ Obon
Dưới đây là danh sách những thứ cần chuẩn bị cho một ngày trước Obon.
- Vệ sinh mồ mả, bàn thờ
- Trang trí nhà cửa
- Lắp đặt đèn lồng (đèn lồng trắng trong trường hợp lễ Obon đầu tiên)
- Lắp đặt kệ thần Bontana
- Tạo một con ngựa tinh linh
- Chuẩn bị cho ngọn lửa chào mừng và đưa tiễn
- Chuẩn bị lễ vật
- Chuẩn bị lễ vật hoàn lại
- Sắp xếp bữa ăn và chuẩn bị nguyên liệu
b, Ngày đầu tiên của lễ Obon
Cùng nhau chào đón linh hồn của tổ tiên và những người đã khuất bằng cách thắp lửa vào buổi tối. Nếu khó nhóm lửa có thể dùng lồng đèn để thay thế. Người ta nói rằng linh hồn của những người đã khuất và tổ tiên sẽ trú ngụ trong những chiếc đèn lồng, vì vậy điều quan trọng là phải giữ đèn sáng.
Ngoài ra tùy thuộc vào khu vực, có thể có một lễ tưởng niệm vào ngày đầu tiên của Obon. Có nhiều cách khác nhau dành cho ngày đầu tiên của lễ Obon chẳng hạn như tổ chức các lễ tưởng niệm và dành thời gian cho người thân và các thành viên khác trong gia đình.
c, Ngày cuối cùng
Vào ngày cuối cùng của lễ Obon (Okuri-Bon), linh hồn của tổ tiên và những người đã khuất được tiễn đưa bằng cách thắp sáng Okuribi từ chiều đến tối. Khoảng thời gian cho Okuribi khác nhau tùy thuộc vào khu vực.
Các lễ vật và đồ trang trí sẽ được cất đi sau lễ Okuribi hoặc vào ngày hôm sau. Ngoài ra, nên hỏi nhà chùa trước khi sắp đặt đèn lồng trắng và ngựa tinh linh.
6- Lễ nghi cần biết trong lễ Obon
a, Mang theo tiền phúng trong trường hợp cầu siêu
Trong trường hợp mời nhà sư tới để cầu siêu, những người tham gia cần mang theo tiền phúng. Lễ Obon đầu tiên Shinbon hoặc Shoubon tiền phúng thường là từ 5sen đến 1man, từ năm thứ hai trở đi là 3sen tới 5sen. Nếu có mối quan hệ thân thiết với người đã khuất, nên phúng viếng khoảng 1man đến 3man.
b, Phân biệt với Tiết Thanh minh
Ohigan – Tiết Thanh minh là một trong những sự kiện Phật giáo vào mùa xuân và mùa thu. Ohigan được coi là ngày mà chúng ta ở thế giới này có thể tiếp cận linh hồn của tổ tiên và những người đã khuất ở thế giới bên kia. Đây cũng là điểm khác nhau giữa Tiết Thanh minh và lễ Obon. Vì 2 thế giới gần nhau nên người ta không đốt lửa chào mừng và đưa tiễn.
c, Chuẩn bị sớm cho lễ Obon đầu tiên Shinbon
Quy trình chuẩn bị chung cho Shinbon như sau:
- Liên hệ với nhà tang lễ và các nhà sư để nhờ tụng kinh
- Gửi giấy mời cho người thân, người quen về việc tham dự lễ tưởng niệm.
- Sắp xếp địa điểm ăn tối và món ăn
- Chuẩn bị quyên góp và quà đáp lễ
7- Câu hỏi xoay quanh lễ Obon
a, Không nên xuống nước (sông, biển) trong lễ Obon?
Trong thời gian diễn ra Obon theo lịch âm có một ngày lễ cho Diêm Vương Enma gọi là Enma Saijitsu. Ngày này cánh cửa Địa ngục sẽ vẫn mở, không chỉ linh hồn của những người đã khuất mà cả những linh hồn ma quỷ cũng đến dương gian. Người ta tin rằng nên tránh các bến nước vì truyền thuyết nói rằng ma quỷ tụ tập ở các bến nước và kéo người sống xuống.
Obon cũng là mùa sứa xuất hiện. Thêm vào đó việc nhiệt độ nước không ổn định gây ra các tai nạn về nước cũng là lý do khiến người dân tránh xa nước vào thời điểm này.
b, Lễ Obon có giống Halloween không?
Một số người có thể cảm thấy rằng Obon và Halloween giống nhau. Halloween là phiên bản phương Tây của Obon, và có điểm chung đều là thời gian các gia đình để dành thời gian cho các linh hồn của tổ tiên họ. Tuy nhiên, Halloween khác ở chỗ không chỉ có linh hồn của tổ tiên mà cả những linh hồn ma quỷ cũng đến. Để xua đuổi những linh hồn ma quỷ đến thế giới này dưới sự bao bọc của linh hồn tổ tiên, Jack O’Lantern tức quả bí ngô được khoét rỗng được sử dụng vào lễ Halloween.
c, Có môn phái nào không có lễ Obon không?
Trong Tịnh độ tông Phật giáo Jodo Shinshu có quan điểm chết là “hồn thành phật” nên họ không tin rằng những linh hồn này sẽ trở lại thế giới này. Một đặc điểm khác nữa là họ cũng không chuẩn bị Okuribi, Mukaebi, hoặc những con ngựa tinh linh đặc trưng của Obon.
Ngoài ra, trong giáo phái Jodo Shinshu, Obon được gọi là Kangie. Mọi người thường tham gia các buổi thuyết pháp được tổ chức tại các chùa và thỉnh cầu kinh tại nhà.
Theo: Osohshiki.jp
Truy cập ngay trang thông tin tuyển dụng của MPKEN để cập nhật các tin tuyển dụng mới nhất và hoàn toàn không mất phí: https://www.mpkenhr.jp
MPKEN mới khai trương dịch vụ hỗ trợ xin visa cho người Việt với nhiều ưu đãi.
- Giảm 1 man cho những bạn đã từng tham gia event, lớp học do MPKEN tổ chức
- Giảm 5 sen cho những bạn đăng ký sớm (từ ngày 1-5 hàng tháng)
- Dịch vụ check hồ sơ do luật sư người Nhật giàu kinh nghiệm với giá chỉ 2 man ➞ Đặc biệt, giảm 2 man khi có nguyện vọng chuyển đổi sang dịch vụ xin visa trọn gói
Xem chi tiết về dịch vụ tư vấn visa tại link:https://www.mpkenhr.jp/houmu
Form điền thông tin để nhận tư vấn về visa: bit.ly/VisaMpken
Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.
Bình luận