Làm việc tại nhà có nhận được tiền làm thêm giờ không?

    Với những ai đang làm việc tại Nhật thì những thuật ngữ như 残業代 (lương làm ngoài giờ) hẳn là khái niệm không mấy xa lạ. Tuy nhiên, trong thời gian qua, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 rất nhiều doanh nghiệp phải để nhân viên chuyển sang làm việc tại nhà. Vậy trong bối cảnh phía doanh nghiệp không thể quản lý, nắm rõ tình hình làm việc của nhân viên như khi làm việc remote, thì liệu quy định về lương làm ngoài giờ có thay đổi gì không? Người lao động cần làm gì để không đánh mất quyền lợi của bản thân? Hãy cùng Tomoni tìm hiểu qua bài viết này nhé!

Điều kiện nhận lương làm ngoài giờ khi làm việc tại nhà

    Việc người lao động có nhận được lương làm ngoài giờ hay không phụ thuộc nhiều vào loại hình hợp đồng mà người lao động ký với phía tuyển dụng. Về cơ bản, có 2 loại hình hợp đồng chính như sau:

業務委託型 (Hợp đồng ủy thác): là hình thức bên A sẽ giao phó công việc cho bên B (có thể là tổ chức hoặc cá nhân) để yêu cầu hoàn thành một công việc nào đó. Trong trường hợp này Luật dân sự sẽ dựa trên Hợp đồng ủy thác (委任契約) chứ không phải Hợp đồng lao động (雇用契約). Do đó, người lao động sẽ không nhận khoản thù lao tương ứng nếu không thể bàn giao thành quả theo như hợp đồng ủy thác. Trong trường hợp này, Luật Lao động cơ bản cũng không được áp dụng quy định làm việc 8h/ngày. Nói cách khác, người lao động sẽ không nhận được lương làm ngoài giờ nếu làm việc tại nhà.

– 雇用型 (Hợp đồng tuyển dụng): là hình thức người lao động ký Hợp đồng lao động làm việc với một công ty. Trong trường hợp này, ngay cả khi làm việc tại nhà, nếu thời gian làm việc vượt quá thời gian làm việc theo quy định của pháp luật (8h/ngày), người lao động cũng sẽ được trả lương làm ngoài giờ. Chỉ trừ một số trường hợp công ty được phép áp dụng những chế độ làm việc linh hoạt trong quản lý thời gian làm việc của nhân viên (sẽ giải thích cụ thể thêm ở bên dưới) thì quy định về lương làm ngoài giờ sẽ có sự thay đổi.

   Điều kiện nhận lương làm ngoài giờ khi làm việc tại nhà
– Có hợp đồng lao động: như bên trên Tomini đã đề cập thì hợp đồng lao động được xem là tiền đề để người lao động nhận được lương làm ngoài giờ. Do đó, đây là điều kiện bắt buộc đầu tiên để xác định xem liệu công việc bạn đang làm có được chi trả lương làm ngoài giờ hay không.

– Tuân thủ quy chế lao động liên quan đến làm việc tại nhà: Trong trường hợp trong quy chế lao động của công ty có những quy định liên quan đến làm việc tại nhà thì bạn phải nghiêm chỉnh chấp hành những quy định đó thì mới đủ điều kiện nhận lương làm ngoài giờ. Tùy vào từng công ty, những quy định trong quy chế lao động liên quan đến làm việc tại nhà có thể khác nhau, nhưng về cơ bản, người lao động phải tuân thủ những quy định sau:
♦Luôn giữ máy tính ở trạng thái có thể nhận chỉ thị từ phía công ty
♦Làm việc dựa trên chỉ thị cụ thể của cấp trên

   Một số điểm người lao động cần lưu ý khi làm việc tại nhà
– Chủ động báo cáo khi làm thêm giờ: một trong những lý do khiến người lao động có thể không được trả lương làm ngoài giờ là “tự ý làm thêm giờ khi chưa được sự đồng ý của cấp trên”. Thông thường, người lao động vẫn sẽ nhận được lương làm ngoài giờ dù không xin phép cấp trên nếu làm việc tại công ty. Tuy nhiên, đó là do phía công ty có thể dễ dàng nắm bắt được tình hình làm việc của nhân viên. Nhưng trong trường hợp làm việc tại nhà như hiện nay, nếu người lao động không chủ động xin phép trước hoặc sau khi làm thêm giờ thì khả năng không nhận được lương làm ngoài giờ sẽ rất cao.

– Thường xuyên báo cáo tiến độ công việc: như đã đề cập bên trên, thông thường, trong quy chế lao động liên quan đến làm việc tại nhà luôn có quy định “Làm việc dựa trên chỉ thị cụ thể của cấp trên”. Việc thường xuyên báo cáo tình hình công việc chính là bằng chứng thể hiện người lao động tuân thủ quy chế này khi làm việc. Vì vậy, khác với trước đây, việc thường xuyên báo cáo tình hình công việc với cấp trên qua email, tin nhắn…trở nên rất quan trọng.

Lưu giữ email, giấy tờ chứng minh việc mình làm việc ngoài giờ: Có rất nhiều trường hợp không nhận được lương làm ngoài giờ vì bị phía công ty chỉ trích “không lập tức làm theo chỉ thị của cấp trên khi làm ngoài giờ”. Trong những trường hợp như vậy, nếu người lao động không có bất kỳ chứng cứ nào để chứng minh cho bản thân thì có khả năng sẽ không nhận được lương làm ngoài giờ. Vì vậy, hãy cẩn thận lưu giữ lại email, lịch sử cuộc gọi, báo cáo công việc trong khi làm ngoài giờ hay bất kỳ giấy tờ nào khác có thể chứng minh việc bạn đã làm việc ngoài giờ để bảo vệ quyền lợi của bản thân khi cần thiết.

 Bên cạnh đó, một số chế độ làm việc linh hoạt cũng được nhiều công ty áp dụng trong khâu quản lý thời gian làm việc như bên dưới. Khi áp dụng những chế độ này việc tính thời gian làm ngoài giờ có khả năng sẽ có một số thay đổi.

– 裁量労働制 (さいりょうろうどうせい): là chế độ làm việc không xét đến thời gian làm việc thực tế và người lao động được xem như làm việc trong một “khoảng thời gian làm việc nhất định” (みなし労働時間).

 Ví dụ, “khoảng thời gian làm việc nhất định” trong trường hợp này là 8h/ngày thì dù người lao động làm việc 5h/ngày hay 10h/ngày cũng được xem như làm việc 8h/ngày. Trường hợp này người lao động sẽ không nhận được lương làm ngoài giờ dù làm việc nhiều hơn thời gian quy định. Tuy nhiên, “nếu khoảng thời gian làm việc nhất định” là 9h/ngày (vượt quá 8h/ngày 1 giờ) thì người lao động sẽ nhận được lương làm ngoài giờ trong 1 giờ trên. Vì vậy, để xác định bản thân có thể nhận lương làm ngoài giờ không, người lao động cần xác nhận lại “khoảng thời gian làm việc nhất định” của công ty mình.

   Tuy nhiên, điều kiện, phạm vi áp dụng chế độ này được quy định rất nghiêm ngặt.

 Cách tính thời gian làm ngoài giờ: Người lao động làm việc theo chế độ này được trả lương làm ngoài giờ khi thời gian làm việc rơi vào 1 trong 3 trường hợp sau:
◊Thời gian làm việc được quy định là hơn 8h/ngày
◊Làm ca đêm (từ 22h đến 5h)
◊Làm việc vào ngày nghỉ

 Những nghề nghiệp thường được áp dụng: nhà thiết kế, copywriter, chuyên viên phân tích chứng khoán,…

Link tham khảo tiếng Nhật 

– 事業場外労働のみなし労働時間制 (じぎょうばがいろうどうのみなしろうどうじかんせい): là chế độ người lao động được xem như làm việc trong một khoảng thời gian nhất định, không xét đến thời gian làm việc thực tế do phía công ty gặp khó khăn trong việc nắm bắt thời gian làm việc của nhân viên khi làm việc bên ngoài công ty. Tuy nhiên, hiện nay, do sự phát triển của internet, phía doanh nghiệp thường không gặp quá nhiều khó khăn trong việc nắm bắt tình hình làm việc của nhân viên từ xa nên chế độ này dần ít được áp dụng.

 Cách tính thời gian làm ngoài giờ: Tương tự như 裁量労働制, người lao động làm việc theo chế độ này được trả lương làm ngoài giờ khi rơi vào 1 trong 3 trường hợp sau:
◊Thời gian làm việc được quy định là hơn 8h/ngày
◊Làm ca đêm (từ 22h đến 5h)
◊Làm việc vào ngày nghỉ

Link tham khảo tiếng Nhật

 Những nghề nghiệp thường được áp dụng: người đi công tác nhiều, làm sales hay phải đi gặp khách hàng,…

– フレックスタイム制 (ふれっくすたいむせい): là chế độ làm việc cho phép người lao động tự quyết định thời gian bắt đầu công việc, thời gian kết thúc công việc của mình.

 Cách tính thời gian làm ngoài giờ: khác với 2 chế độ trên, thời gian làm ngoài giờ của người lao động được tính theo công thức sau:

残業時間 = 実労働時間-清算期間での総労働時間

Trong đó:
残業時間: thời gian làm ngoài giờ
実労働時間: thời gian làm việc thực tế
清算期間での総労働時間: tổng thời gian làm việc trong kỳ hạn thanh toán(?) (tuần hoặc tháng tùy từng công ty).

 Ví dụ: một công ty có quy định kỳ hạn thanh toán là 1 tuần, nếu trong thời gian này nhân viên có 1 ngày làm việc đến 12 giờ nhưng tổng thời gian làm việc không vượt quá tổng thời gian làm việc trong kỳ hạn thanh toán tức 40h/tuần thì vẫn không nhận được lương làm ngoài giờ.

Link tham khảo tiếng Nhật

Người lao động nên làm gì nếu có nghi vấn về lương làm ngoài giờ và một số chế độ hỗ trợ trong thời gian này
    Những điều người lao động có thể làm:

– Kiểm tra quy chế lao động: khi công ty muốn đưa vào áp dụng bất kì hệ thống quản lý thời gian mới nào cũng đều phải bổ sung vào quy chế lao động. Nếu người lao động có bất kỳ thắc mắc nào về thời gian, tiền lương làm ngoài giờ thì việc đầu tiên cần làm là kiểm tra quy chế lao động của công ty mình.
– Chủ động lưu lại thời gian làm việc thực tế, bảng lương, quy chế lao động, hợp đồng lao động… để làm chứng cứ: như đã đề cập ở phần 1, những giấy tờ có liên quan đến thời gian làm việc sẽ là chứng cứ quan trọng chứng minh việc người lao động đã làm việc trong khoảng thời gian nào nên đây là điều rất quan trọng.
– Tham khảo ý kiến của những người có chuyên môn, cơ quan phụ trách…: người lao động có thể nhờ đến sự trợ giúp của những cơ quan chức năng như 労働基準監督署 (労基署) hay 労働局, tại những cơ quan này, luôn có góc tư vấn dành cho người lao động (総合労働相談コーナー) vì vậy, nếu có bất kỳ nghi vấn nào liên quan đến những vấn đề nêu trên thì đừng ngần ngại tìm đến những cơ quan chức năng gần nhất để được giải đáp và hỗ trợ hoặc nếu gặp nhiều khó khăn hơn thì có thể tìm đến luật sư.

Bên cạnh đó, người lao động cũng có thể tìm hiểu thêm về một số chế độ hỗ trợ mà bản thân có thể sử dụng trong thời gian này

• 傷病手当金: trợ cấp ốm đau (Đọc thêm Xin trợ cấp khi bị ốm phải nghỉ dài hạn ở Nhật)
• 休業手当: trợ cấp ngừng việc (Đọc thêm Tìm hiểu về chế độ trợ cấp thất nghiệp ở Nhật)
• 小学校休業等対応支援金: tiền hỗ trợ khi phải nghỉ việc chăm con do trường học tạm nghỉ (Link tham khảo)
• 緊急小口資金・総合支援資金: quỹ cho vay khẩn cấp, quỹ hỗ trợ tổng hợp (Link tham khảo)
• 特別労働相談窓口等: quầy tư vấn đặc biệt dành cho người lao động (Link danh sách)

Kết

    Tomoni hy vọng bài viết đã cung cấp được những thông tin hữu ích cho bạn nào đang có thắc mắc liên quan đến lương làm ngoài giờ cũng như những điều cần lưu ý khi làm việc tại nhà trong thời gian này. Trên hết, chúng ta cần chủ động cập nhật thông tin từ những nguồn cung cấp thông tin đáng tin cậy để không bỏ qua những quyền lợi mà bản thân có thể sử dụng các bạn nhé!

MPKEN mới khai trương dịch vụ hỗ trợ xin visa cho người Việt với nhiều ưu đãi.

  • Giảm 1 man cho những bạn đã từng tham gia event, lớp học do MPKEN tổ chức
  • Giảm 5 sen cho những bạn đăng ký sớm (từ ngày 1-5 hàng tháng)
  • Dịch vụ check hồ sơ do luật sư người Nhật giàu kinh nghiệm với giá chỉ 2 man  ➞ Đặc biệt, giảm 2 man khi có nguyện vọng chuyển đổi sang dịch vụ xin visa trọn gói

Truy cập ngay trang thông tin tuyển dụng của MPKEN để cập nhật các tin tuyển dụng mới nhất và hoàn toàn ko mất phí:

https://www.mpkenhr.jp


Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.

Bình luận

Loading...