Đồng yên giảm giá và những ảnh hưởng tới nền kinh tế Nhật Bản

Từ đầu năm 2022 đến nay, chúng ta đã chứng kiến sự sụt giảm mạnh mẽ của đồng yên. Trong tháng 7 đã có thời điểm giá trị của đồng tiền này giảm xuống còn 137,99-138 yen/USD – mức thấp nhất trong vòng 24 năm. Có nhiều tranh cãi xoay quanh tác động của việc giảm giá đồng đối với nền kinh tế Nhật Bản. Nếu nhìn từ góc độ của ngành xuất khẩu có thể nhận thấy những ảnh hưởng tích cực. Nhưng ngược lại, từ góc độ của ngành nhập khẩu hay chi tiêu của hộ gia đình thì có thể thấy ảnh hưởng tiêu cực. 

Tuy nhiên, tác động của việc giảm giá tiền tệ đối với từng trường hợp khác nhau, từng quốc gia trong những thời điểm khác nhau cũng rất khác nhau. Hãy cùng xem góc nhìn của chuyên gia kinh tế Nhật về tác động của việc giảm giá đồng yên tới nền kinh tế Nhật Bản hiện nay nhé!

Mục lục

1. Ảnh hưởng đến nền kinh tế

Chúng ta sẽ xem xét chỉ tiêu GNI- tổng sản phẩm quốc dân. Trong trường hợp các điều kiện khác không đổi, nếu GNI tăng lên khi đồng yên giảm giá thì đây được coi là tác động tích cực đến nền kinh tế. Ngược lại, nếu GNI giảm, có nghĩa là sự giảm giá của đồng yên có tác động tiêu cực.GNI bao gồm tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ tạo ra trong quốc gia (chính là Tổng sản phẩm quốc nội – GDP), cộng với thu nhập nhận được từ bên ngoài (chủ yếu là lãi vay và cổ tức), trừ đi những khoản tương tự phải trả ra bên ngoài.Như vậy, ta sẽ xem xét các chỉ số ảnh hưởng tới GDP và thu nhập ròng từ nước ngoài.

1.1. Ảnh hưởng tới GDP

  • Khối lượng xuất nhập khẩu:

Chúng ta cùng xem xét số liệu của 2 biểu đồ sau. Hình 1 biểu thị sự thay đổi giữa giá trị xuất khẩu tính theo yên (đường màu đỏ) và giá trị xuất khẩu tính theo ngoại tệ (đường màu xanh lam) so với biến động của tỷ giá danh nghĩa.

Có thể thấy, khi đồng yên giảm giá, khối lượng xuất khẩu không đổi (giá trị xuất khẩu tính theo ngoại tệ không biến động) nhưng làm tăng giá trị xuất khẩu quy đổi sang yên.  Có thể thấy được ảnh hưởng tích cực đối với ngành xuất khẩu khi thu được nhiều yên hơn.

Hình 2 biểu thị sự thay đổi giữa giá trị nhập khẩu tính theo yên (đường màu đỏ) và giá trị nhập khẩu tính theo ngoại tệ (đường màu xanh lam) so với biến động của tỷ giá danh nghĩa:

Chúng ta có thể thấy đối với hàng nhập khẩu, khi đồng yên giảm giá, giá nhập khẩu bằng đồng yên cũng tăng lên. Có nghĩa nền kinh tế phải chịu chi phí nhiều hơn, làm giảm thu nhập thực tế của Nhật Bản. Về dài hạn, giá hàng hóa nhập khẩu tăng sẽ làm giảm khối lượng nhập khẩu.

Do vậy, tổng hợp hai quan điểm, nhìn ở góc độ GDP đồng yên giảm sẽ tạo ra ảnh hưởng tích cực khi giảm sản lượng hàng nhập khẩu trong khi sản lượng xuất khẩu không thay đổi. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng như nào thì cần xem xét thêm ảnh hưởng đến cán cân thương mại.

  • Ảnh hưởng đến cán cân thương mại

Ở góc độ này, chúng ta sẽ xem xét:

① So sánh sự tăng giá hàng nhập khẩu và sự tăng giá của hàng xuất khẩu

② So sánh giá trị nhập khẩu và xuất khẩu.

Về mức độ tăng giá: 

Theo biểu đồ số 3, tiền yên được sử dụng trong xuất khẩu nhiều hơn trong nhập khẩu.

So sánh mức trung bình tháng 2 và tháng 4 năm 2022, tỷ giá hối đoái danh nghĩa giảm 7.7% thì giá trị nhập khẩu tính theo ngoại tệ tăng 7,2%,  trong khi giá trị xuất khẩu tăng 5,8%.

Về mức độ tương đối của giá trị nhập khẩu và xuất khẩu có thể xem xét thông qua cán cân thương mại (hình 4)

Gầy đây, Nhật Bản đã không còn chỉ có thặng dư thương mại. Giá trị nhập khẩu (đường màu xám) đã có xu hướng vượt giá trị nhập khẩu (đường màu cam).

Như vậy ở cả hai khía cạnh ① và ②, khi đồng yên giảm giá sẽ gây tác động tiêu cực đến cán cân thương mại.

  • Ảnh hưởng đến cán cân dịch vụ:

Chúng ta sẽ cùng xem xét ảnh hưởng đến cán cân dịch vụ trong ngành du lịch. Khi đồng yên giảm giá, người dân Nhật sẽ hạn chế du lịch nước ngoài do chi phí tăng lên. Ngược lại tiền yên rẻ hơn sẽ thu hút được nhiều người nước ngoài đến Nhật. Chi tiêu trong nước sẽ tăng, chi tiêu ngoài nước sẽ giảm. Nói cách khác điều này làm tăng GDP của Nhật Bản, cải thiện cán cân dịch vụ.

Tuy nhiên, trong hình số 5 dưới đây, kể từ năm 2020, cán cân du lịch gần như cân bằng do chịu tác động của đại dịch Corona. Có thể kỳ vọng rằng khi chính sách nhập cảnh được nới lỏng, việc đồng yên giảm giá sẽ có ảnh hưởng tích cực hơn đối với ngành du lịch.

 

1.2. Ảnh hưởng đến thu nhập ròng từ nước ngoài

Hầu hết các tài sản của Nhật ở nước ngoài được tính bằng ngoại tệ. Do đó nếu yên giảm, tiền lãi, cổ tức nhận được từ các tài sản này tăng lên. Ở chiều ngược lại, các khoản nợ phải trả bên ngoài của Nhật được tính theo yên, nên lãi suất và cổ tức phải trả không thay đổi khi yên tăng hay giảm giá. 

Chúng ta có thể nhìn thấy rõ ảnh hưởng tích cực lên cán cân thu nhập tại hình số 6. Dòng thu nhập chuyển vào Nhật tăng mạnh hơn các khoản chi bên ngoài từ năm 2022.

1.3. Tổng hợp ảnh hưởng đến tổng thu nhập quốc dân.

Ở phía trên, chúng ta đã cùng phân tích ảnh hưởng của việc đồng yên giảm giá tới từng chỉ tiêu: cán cân thương mại, cán cân dịch vụ, và cán cân thu nhập. Và để tổng hợp ảnh hưởng từ các chỉ tiêu này, chúng ta cùng quan sát hình số 7 – thể hiện sự đóng góp của thu nhập từ thương mại (màu cam) và thu nhập ròng từ nước ngoài (màu xám) vào GNI qua các năm.

Có thể thấy rằng đến những năm 2000 “thu nhập từ thương mại” đã đóng góp tích cực cho nền kinh tế, nhưng trong những năm 2010, đã bắt đầu có xu hướng tiêu cực. Có thể nguyên nhân là do đồng yên mất giá dưới thời Abenomics cũng như sự biến động của giá dầu thô. Năm 2022, lợi nhuận từ thương mại giảm mạnh – có thể là do ảnh hưởng bởi sự gia tăng giá cả của hàng hóa, và ảnh hưởng từ việc đồng yên sụt giảm.

Mặt khác, “thu nhập ròng từ nước ngoài” liên tục cho thấy đóng góp tích cực, đặc biệt kể từ những năm 2010. 

Như vậy, đồng yên giảm giá có tác động tiêu cực và tích cực đến GNI. Để đánh giá được ảnh hưởng nào lớn hơn cần phải có những phân tích chi tiết hơn nữa. 

 

Xem thêm series bài viết về nền kinh tế Nhật Bản từ 1989-2019 trên TOMONI:

Kinh tế Nhật Bản thời kỳ Heisei (Phần 1)
Kinh tế Nhật Bản thời kỳ Heisei (Phần 2)
Kinh tế Nhật Bản thời kỳ Heisei (Phần 3)

 

Giới thiệu sản phẩm tiện ích:

 Mùa hè vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. 
Các bạn có thể tham khảo chiếc quạt của hãng Iris Ohyama đang giữ vị trí best seller trên Amazon này nhé! So với các hãng khác của Nhật thì giá cả cũng vừa phải hơn nhiều ạ.

2. Ảnh hưởng đến các hộ gia đình

Như đã phân tích phía trên, khi yên giảm giá sẽ làm tăng chi phí cho các hộ gia đình do hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn. Trong khi đó thu nhập của các hộ gia đình gần như không đổi. Có 2 cách khả thi để gia tăng thu nhập gia đình là tăng lương, và tăng thu nhập từ đầu tư.

Cách 1 dường như không khả thi bởi tiền lương tại cùng một ví trí đã không hề tăng trong suốt 30 năm qua. Đây được coi là vấn đề lớn của nền kinh tế Nhật Bản. 

Cách 2 là tăng thu nhập từ vốn thông qua tăng giá cổ phiếu và nhận cổ tức. Tuy nhiên, trong trường hợp của các hộ gia đình Nhật Bản, phần lớn tài sản tài chính được giữ dưới dạng tiền mặt và tiền gửi.  Tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu và ủy thác đầu tư là rất ít. 

Như vậy, ngay cả khi nền kinh tế nhận được những ảnh hưởng tích cực cũng không đồng nghĩa với việc các gia đình cũng được hưởng lợi trong giai đoạn hiện tại.

Xem thêm:

Tại sao lương của các công ty Nhật thường thấp hơn các nước phát triển khác
Tại sao lương của người Nhật hầu như không tăng từ năm 1990
Bảo vệ tài sản trong bối cảnh lạm phát và tỷ giá Yên giảm

3. Kết luận

Tổng hợp từ nhiều góc độ, những ảnh hưởng tích cực cho nền kinh tế Nhật Bản do đồng yên giảm giá chưa thật sự rõ ràng. Nếu như Chính phủ kỳ vọng tác động tích cực của đồng yên giảm giá làm tăng thu nhập hộ gia đình, kỳ vọng tạo ra một chu kỳ tăng trưởng và phân phối dựa trên tăng chi tiêu của người dân thì cần phải có các phân tích chi tiết hơn để từ đó đưa ra các chính sách phân phối thu nhập và tài sản thích hợp.

Xem bài gốc tại link

 

Truy cập ngay trang thông tin tuyển dụng của MPKEN để cập nhật các tin tuyển dụng mới nhất và hoàn toàn không mất phí: https://www.mpkenhr.jp

MPKEN mới khai trương dịch vụ hỗ trợ xin visa cho người Việt với nhiều ưu đãi.

  • Giảm 1 man cho những bạn đã từng tham gia event, lớp học do MPKEN tổ chức
  • Giảm 5 sen cho những bạn đăng ký sớm (từ ngày 1-5 hàng tháng)
  • Dịch vụ check hồ sơ do luật sư người Nhật giàu kinh nghiệm với giá chỉ 2 man  ➞ Đặc biệt, giảm 2 man khi có nguyện vọng chuyển đổi sang dịch vụ xin visa trọn gói

Xem chi tiết về dịch vụ tư vấn visa tại link:https://www.mpkenhr.jp/houmu

Form điền thông tin để nhận tư vấn về visa: bit.ly/VisaMpken

Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.

Bình luận

Loading...