1 vài câu hỏi thường gặp của các bạn du học sinh trước khi đi làm chính thức ở Nhật

Đối với các bạn đã nhận được naitei và chuẩn bị đi làm chính thức tại các công ty ở Nhật, chắc hẳn ai cũng rất háo hức bắt đầu 1 cuộc sống mới, 1 cuộc sống của “社会人”. Mọi thứ sẽ thay đổi rất nhiều so với cuộc sống thời sinh viên như chế độ bảo hiểm, phúc lợi xã hội, nenkin… Ngoài ra, nhiều bạn cũng có khá nhiều lo lắng trước khi vào công ty (入社) như việc xin visa, thủ tục chuyển địa chỉ hay cả việc sau khi đi làm bao lâu thì có thể bảo lãnh người thân sang Nhật?… Trong bài này, Tomoni sẽ tổng hợp lại một số câu hỏi thường gặp của các bạn du học sinh về những vấn đề, thủ tục trước khi đi làm chính thức ở Nhật nhé.

Q1: Có phải làm thủ tục gì để chuyển đổi từ bảo hiểm sức khỏe quốc dân (国民健康保険) sang bảo hiểm xã hội (社会保険) và nenkin khi vào công ty không?

Trả lời:
Khi sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, về cơ bản tất cả mọi người đều phải tham gia 1 trong 2 loại bảo hiểm là bảo hiểm sức khỏe quốc dân 国民健康保険 hoặc bảo hiểm xã hội dành cho nhân viên công ty 社会保険.
Khi đang là du học sinh, loại bảo hiểm bạn bắt buộc phải tham gia là bảo hiểm sức khỏe quốc dân 国民健康保険, nhưng khi trở thành nhân viên chính thức của công ty (thông thường thì hầu hết các công ty sẽ thuộc đối tượng có nghĩa vụ phải tham gia bảo hiểm xã hội) thì bạn sẽ tham gia bảo hiểm xã hội 社会保険 theo công ty (trường hợp bạn làm việc cho công ty không đủ điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội, hoặc thời gian làm việc trong hợp đồng lao động ngắn, dưới 30 tiếng 1 tuần, thì bạn sẽ không tham gia bảo hiểm xã hội mà phải tiếp tục tham gia bảo hiểm sức khỏe quốc dân).

Tham khảo: Các loại bảo hiểm cần tham gia khi sinh sống ở Nhật 

Khi đã chuyển sang tham gia bảo hiểm xã hội rồi, thì bạn sẽ không cần phải đóng phí bảo hiểm sức khỏe quốc dân 国民健康保険 nữa. Về thủ tục chuyển sang bảo hiểm xã hội thì công ty sẽ làm cho bạn. Tuy nhiên, nếu bạn không làm thủ tục báo cắt bảo hiểm sức khỏe quốc dân ở nơi bạn sinh sống (quận, thành phố) thì họ vẫn mặc định là bạn vẫn đang tham gia, và gửi giấy đóng phí về nhà bạn bình thường. Do đó, khi bạn đã trở thành nhân viên chính thức và tham gia bảo hiểm xã hội, hãy mang thẻ bảo hiểm mới lên quận, thành phố bạn sinh sống làm thủ tục trả thẻ bảo hiểm cũ và cắt bảo hiểm sức khỏe quốc dân nhé.

Chú ý: khi bạn làm thủ tục cắt bảo hiểm sức khỏe quốc dân là bạn cần phải đóng phí bảo hiểm chưa nộp trước đó. 

Một thủ tục nữa mà mọi người cũng hay lo lắng, đó là về nenkin (lương hưu). Tất cả mọi người trên 20 tuổi sinh sống ở Nhật Bản đều phải tham gia đóng nenkin, loại này áp dụng chung cho tất cả mọi người (国民皆年金). Khi trở thành nhân viên chính thức, bạn sẽ chuyển sang tham gia 厚生年金. Về cơ bản thì thủ tục tham gia 厚生年金 sẽ do công ty làm. Bạn không cần phải làm thủ tục gì cả (không cần phải làm thủ tục cắt nenkin như bảo hiểm sức khỏe quốc dân).
Tuy nhiên, cũng có công ty yêu cầu bạn nộp sổ nenkin (年金手帳) khi mới vào công ty. Trường hợp bạn chưa nhận sổ, hoặc làm thất lạc sổ nenkin, bạn có thể xin cấp lại sổ nenkin ở văn phòng bảo hiểm xã hội (社会保険事務所) 1 cách khá đơn giản.

Tham khảo: Tìm hiểu về chế độ nenkin ở Nhật 

Q2: Có gì cần lưu ý khi chuyển nhà, đặc biệt là sang tỉnh khác không? 

Trả lời:

Đa số các bạn khi đi làm ở công ty thường phải chuyển chỗ ở. Khi đó thì bạn cần phải làm thủ tục 転出 và 転入 như khi chuyển chỗ ở bình thường. Ngoài ra, bạn cũng nên báo cắt, chuyển địa chỉ các hợp đồng dính tới địa chỉ cũ và làm thủ tục chuyển địa chỉ ở bưu điện để vẫn nhận được các giấy tờ, thứ báo vô tình bị gửi đến địa chỉ nhà cũ. 

Đối với các bạn chuyển nhà đi tỉnh khác xa nơi ở cũ, thì sẽ phát sinh một số trường hợp cần phải lấy giấy tờ ở quận cũ (ví dụ như giấy tờ thuế,…). Tuy vây, các 区役所 ở Nhật hầu hết đều cho phép bạn được làm thủ tục lấy giấy tờ qua đường bưu điện, nên cũng không cần phải lo lắng sợ mình sẽ phải bay từ Fukuoka về…Tokyo chỉ để lấy tờ giấy báo thuế đâu nhé ^^. Các bước cụ thể thế nào bạn nên check trên website của quận hoặc gọi điện trực tiếp để nhân viên hành chính của quận tư vấn. 

Tham khảo: Lưu ý khi làm thủ tục khai báo chuyển nơi ở 

Q3: Trong thời gian chờ visa có về nước được hay không, có làm baito được hay không?

Trả lời:

Trong thời gian chờ kết quả visa, bạn vẫn có thể làm thủ tục Tái nhập quốc (再入国許可 hoặc みなし再入国許可) và xuất nhập cảnh như bình thường.

Tuy nhiên, sau khi nộp hồ sơ gia hạn visa, nếu bạn làm thủ tục Tái nhập quốc và ra nước ngoài, bạn phải quay lại Nhật Bản trong vòng 02 tháng kể từ ngày hết hạn visa để nhận kết quả visa mới.

Tham khảo: Những câu hỏi thường gặp liên quan đến visa tại Nhật

Ngoài ra, trong thời gian chờ kết quả visa bạn cũng có thể baito như bình thường. Trường hợp bạn nhận được giấy thông báo (通知書) đã có kết quả visa thì bạn vẫn có thể làm baito cho đển khi bạn nhận được visa. Sau khi nhận được visa mới, lúc này đã là visa lao động (就労ビザ), thì bạn đã không còn là tư cách lưu trú du học sinh và không được phép đi làm baito nữa. Bạn cần tuân thủ kẻo dính rắc rối sau này nếu bị phát hiện.

Có 2 trường hợp bạn cần lưu ý:

Trường hợp giấy thông báo kết quả visa, yêu cầu bạn đến nyukan trong vòng 2 tuần KỂ TỪ NGÀY TỐT NGHIỆP Đại học, senmon ở Nhật, cầm bằng tốt nghiệp bản gốc và giấy báo đến nyukan để nhận visa: bạn vẫn làm baito bình thường cho đến khi nhận được visa (có nơi baito sẽ cho bạn nghỉ ngay sau khi tốt nghiệp).

Trường hợp giấy thông báo kết quả visa yêu cầu bạn đến nyukan nhận trong vòng 2 tuần kể từ ngày nhận được giấy thông báo, tức là bạn dùng bằng tốt nghiệp ĐH ở VN để xin việc bên Nhật, thì bạn phải đến nyukan để nhận visa trong thời gian quy định chứ không phải là chờ đến ngày tốt nghiệp senmon, ĐH bên Nhật. Và sau khi nhận được visa thì bạn cũng không có tư cách để đi làm baito. Bạn nên chú ý điều này để tránh những rắc rối có thể đến sau này.

Q4: Sau khi đi làm chính thức bao lâu thì có thể bảo lãnh được người thân sang?

Trả lời:

Nhiều bạn sau 1 thời gian đi làm chính thức ở Nhật muốn đón vợ/chồng, con sang ở cùng (家族滞在), hoặc bảo lãnh người thân sang thăm 1 thời gian(短期滞在ビザ)chẳng hạn, có những thắc mắc và lo lắng không biết đi làm bao lâu thì có thể làm thủ tục đón người thân sang được.

Thực ra thì thời gian bạn đi làm chính thức gần như không ảnh hưởng đến việc bạn có thể làm thủ tục xin visa cho người thân. Khi làm thủ tục xin visa, giấy tờ quan trọng nhất trong việc quyết định bạn có xin được visa hay không đó là giấy tờ “chứng minh khả năng tài chính” của người làm thủ tục xin visa.

Giấy tờ chứng minh khả năng tài chính nói chung bao gồm 2 loại:

Giấy tờ chứng minh công việc hiện tại:

在職証明書 (Giấy xác nhận đang làm việc tại công ty) hoặc
営業許可書の写し等 (Bản sao giấy phép kinh doanh v.v..)

và giấy tờ liên quan đến thu nhập và thuế đã đóng:

住民税又は所得税の納税証明書 (Chứng nhận nộp thuế thị dân/ thuế thu nhập)
源泉徴収票 (phiếu tổng kết thu nhập và tiền thuế cuối năm)
確定申告書控えの写し (bản sao giấy khai thuế trên quận)

Nhiều bạn lo lắng khi đi làm chưa đủ 1 năm sẽ chưa có giấy kê khai thuế chứng nhận nộp thuế trong năm đó. Tuy nhiên, bạn có thể xin giấy tờ kê khai thuế trên cục thuế địa phương (住民税又は所得税の納税証明書 giấy chứng nhận nộp thuế thị dân, thuế thu nhập) của năm trước và nộp cùng với giấy chứng nhận công việc hiện tại/thu nhập là được. Tất nhiên, việc có thể xin được visa hay không còn phụ thuộc vào các yếu tố khác nữa. Nhưng nếu bạn có công việc, thu nhập ổn định, đóng thuế đầy đủ thì bạn có thể làm thủ tục xin visa bất cứ lúc nào. Trường hợp bạn chưa tự tin về khả năng tài chính thì có thể chờ sau khi đi làm 1 năm để có thể nhận giấy kê khai thuế trong năm khi đi làm chính thức để tăng tính thuyết phục.

Q5: Làm thế nào để đăng ký cho vợ con phụ thuộc theo bảo hiểm của công ty?

Trả lời:

Thông thường các bạn đi làm và có bảo hiểm xã hội theo công ty đều có thể cho vợ/con phụ thuộc theo bảo hiểm của mình luôn. 

Tuy vậy cần chú ý điều kiện để vợ được hưởng bảo hiểm theo bảo hiểm xã hội của chồng là thu nhập của vợ phải dưới 130 man/năm không kể tiền phí đi lại. Một số công ty thậm chí nghiêm ngặt hơn còn quy định số tiền tối đa theo từng tháng (10.8 man/tháng). Vì vậy các bạn muốn cho vợ theo bảo hiểm của mình cần lưu ý trao đổi rõ với công ty.

Để đăng ký phụ thuộc bảo hiểm cho vợ/con thì bạn cần trao đổi với bộ phận lo thủ tục này ở công ty bạn để được hướng dẫn các giấy tờ chi tiết. Thông thường các công ty sẽ yêu cầu bạn nộp cả bảng lương chi tiết trong 3 tháng trước đó của vợ để chứng minh vợ có thu nhập đạt yêu cầu được phụ thuộc. Sau khi đã đăng ký được bảo hiểm của vợ/con theo bảo hiểm ở công ty, bạn cần lên trên quận để cắt bảo hiểm quốc dân trước đó đã làm cho vợ/con để tránh bị quận gửi phiếu đòi tiền bảo hiểm sau đó nhé.

Trên đây Tomoni đã tổng hợp lại những câu hỏi thường gặp nhất của các bạn chuẩn bị đi làm chính thức ở Nhật. Hi vọng nó sẽ phần nào giúp các bạn khi bắt đầu 1 cuộc sống mới – cuộc sống của 1 nhân viên chính thức ở Nhật.

Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.

Bình luận

Loading...