Voice of Asean Sempai(Vol 21)

ĐỘNG LỰC ĐỂ THAY ĐỔI

   Tốt nghiệp Đại học Bách Khoa Hà Nội năm 2008, với vốn tiếng Anh kha khá, tôi may mắn được nhận vào làm việc tại Ericsson Việt Nam. Môi trường làm việc tại đây rất tốt, luôn có nhiều cơ hội được học tập và làm những cái mới. Đồng nghiệp và cấp trên cũng rất cởi mở và chân thành. Công ty tốt, đồng nghiệp tốt, những cố gắng của bản thân luôn được ghi nhận làm tôi hầu như không mảy may nghĩ đến việc tìm kiếm 1 công việc khác.

    Bạn bè của tôi thì lại khác, họ chuyển công ty mỗi 2 hoặc 3 năm. Mỗi lúc nhìn mọi người xung quanh “chuyển động” như vậy, tôi lại tự hỏi: “Không biết có phải sức ỳ của mình quá lớn hay không? Có nên thử sức ở 1 môi trường làm việc khác”.

   Một lần, tôi đọc cuốn “Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi” của Andrew Matthews và tình cờ có dịp tâm sự vấn đề này với 1 anh đồng nghiệp đã gắn bó ở Ericsson trên 10 năm. Khi đó, tôi nhận ra rằng, yếu tố ngoại cảnh luôn có những thay đổi không ngờ, và nếu không muốn bị tụt lại thì phải luôn có thái độ tích cực với sự thay đổi và chuẩn bị sẵn sàng cho những thay đổi đó. Năm 2012, tôi quyết định đăng ký học một chương trình MBA liên kết giữa DHBK và ĐH Leipzig của Đức, với quyết tâm tận dụng thời gian mỗi tối đi làm về và cuối tuần để học nhằm chuẩn bị kiến thức cho bản thân, sẵn sàng cho việc thay đổi hướng đi nghề nghiệp trong tương lai gần.

ƯỚC MƠ SANG NHẬT VÀ CƠ HỘI ĐẦU TIÊN

   Vợ tôi sinh con gái đầu lòng năm 2012, cuộc sống gia đình có thêm nhiều niềm vui nhưng cũng thêm nhiều lo lắng, trăn trở mới như: mua sữa của con ở đâu cho đảm bảo, khám chữa bệnh cho con chỗ nào thì yên tâm,..

   Cũng thời điểm này, vấn đề ô nhiễm môi trường và chất lượng giáo dục mầm non không đồng đều tràn lan khắp các mặt báo khiến tôi bắt đầu băn khoăn muốn tìm một nơi có môi trường sống tốt hơn cho con gái mình, và Nhật Bản là nơi đầu tiên mà tôi nghĩ tới. Dù chưa có định hướng gì rõ ràng, nhưng tôi cũng thử trao đổi ý nghĩ táo bạo này với vợ, và thật may mắn là vợ tôi có cùng quan điểm này với tôi. Cả hai chúng tôi đều nghĩ, mình còn trẻ, nếu có thể có cơ hội ra nước ngoài để đi nhiều nơi, trải nghiệm nhiều thứ, lại có môi trường sống tốt hơn cho con thì dù vất vả một chút cũng chẳng hề gì. Vậy là tôi bắt đầu để ý tìm kiếm cơ hội đi Nhật cho mình từ đó, dù thực sự.…chả biết phải bắt đầu từ đâu.

    Một thời gian sau đó, trong một lần tình cờ tham gia buổi giảng của lớp Marketing trong chương trình MBA mà tôi theo học, tôi biết đến chương trình “Business Plan Contest” do trường ĐH Keio của Nhật Bản liên kết với 1 loạt các trường ĐH thuộc khối ASEAN tổ chức. Đây là chương trình trong đó các bạn SV Việt Nam sẽ lập nhóm với các SV Nhật và dùng các phương tiện trao đổi trực tuyến như email, facetime,…đề cùng phát triển 1 bản kế hoạch kinh doanh cho thị trường nội địa hoặc ASEAN trong vòng 3 tháng. Tuy khối lượng công việc khá nhiều và đòi hỏi khá cao, nhưng bù lại, 3 đội đứng đầu cuộc thi sẽ có cơ hội được đi Nhật tận 4 tuần và nhất là có cơ hội phỏng vấn tuyển dụng với các công ty lớn của Nhật, trong đó có NTT Data. Khi đó, dù công việc tại Ericsson đang ở giai đoạn vô cùng bận rộn với lịch công tác liên miên, con gái lại còn nhỏ, nhưng tôi vẫn cố gắng hết sức thu xếp để tham gia, vì thấy đây là cơ hội tốt cho ước mơ đi làm ở Nhật của mình, và cũng là một cách tích cực để thay đổi bản thân.

   Thời gian đầu khi tham gia contest, tôi gặp khá nhiều khó khăn như: các bạn sinh viên trong lớp không nhiệt tình tham gia (vì không tự tin về khả năng giao tiếp của bản thân, vì phần thưởng của chương trình không hấp dẫn và có phần…xa vời với họ,…), nhưng may nhờ có sự đồng lòng của một thành viên khác nữa (bạn Khánh), mà chúng tôi cũng vận động được 12 người tham gia dự án. Tôi chủ động nhận vai trò làm người điều phối liên lạc giữa SV BK và phía bên Nhật và cùng Khánh đốc thúc tiến độ của dự án. Sau 3 tháng tham dự, dù đội Việt Nam của chúng tôi không lọt được vào vòng chung kết để sang Nhật làm fieldwork, nhưng thật bất ngờ là nhờ sự tích cực trong suốt quá trình tham gia, mà tôi và Khánh được mời riêng sang Nhật 3 ngày. Một chuyến đi tuy ngắn nhưng giúp tôi có được 1 chút quan sát về môi trường làm việc ở các công ty Nhật Bản.

   Bất ngờ lớn hơn đến vào ngày cuối cùng của chuyến đi, chúng tôi có cơ hội được phỏng vấn với NTT Data để tham gia thêm 3 tuần fieldwork tại công ty và tôi may mắn là 1 trong 4 bạn được chọn. Tôi nhận ra cơ hội sang Nhật làm việc đang ngày càng rõ ràng, tôi thu xếp việc công ty và gia đình để sang Nhật 3 tuần, xác định đây là trận đánh lớn mà mình cần chuẩn bị chu đáo và dốc hết sức.

BÀI HỌC TỪ THẤT BẠI VÀ TIẾP TỤC ƯỚC MƠ

   Ba tuần fieldwork tại NTT Data là thời gian tôi có trải nghiệm thực tế tại 1 công ty lớn của Nhật. Rào cản ngôn ngữ là khá lớn do tôi chưa biết tiếng Nhật, chỉ dùng tiếng Anh để giao tiếp. Mặc dù vậy với sự hỗ trợ nhiệt tình của supervisor, tôi cũng hiểu được phần nào văn hóa làm việc của người Nhật, từ những lễ nghi chào hỏi hàng ngày đến cách người Nhật làm việc cần mẫn và sử dụng thời gian hiệu quả ra sao.

    Kết thúc 3 tuần fieldwork, bài thu hoạch của tôi được đánh giá cao và tôi được thông báo rằng bộ phận nhân sự của NTT Data đang xem xét thủ tục tuyển dụng hợp lý để áp dụng cho chúng tôi vì chưa có tiền lệ cho việc tuyển dụng sinh viên ngoại quốc, chưa nói được tiếng Nhật và đặc biệt là đang sống ở nước ngoài. Quá trình chuẩn bị và tuyển dụng kéo dài khoảng 3 tháng, tôi phải trải qua 1 số bài test online, phỏng vấn qua webcam và tôi đều vượt qua được. Tôi nhận ra rằng cơ hội sang Nhật đang gần hơn bao giờ hết.

   Tôi nói chuyện với gia đình và bắt đầu nghĩ đến cuộc sống ban đầu của gia đình tôi ở Nhật. Đây cũng là lúc những lo lắng về cuộc sống mới xuất hiện, ví dụ như làm thế nào để mọi thành viên trong gia đình hòa nhập nhanh vào môi trường mới, tìm nhà ở đâu, cho con đi học ở đâu, công ty hỗ trợ gia đình thế nào, v.v…Tôi bước vào giai đoạn đàm phán hợp đồng tuyển dụng và điều kiện làm việc với NTT Data nhưng đầu óc liên tục bị chi phối bởi những lo lắng ấy, và đó có lẽ là nguyên nhân đã khiến tôi không có được sự tỉnh táo cần thiết khi đàm phán. Kết quả là tôi không nhận được cơ hội làm việc tại NTT Data với lý do chính, theo tôi, đó là sự khác biệt về kỳ vọng giữa 2 bên.  Bỏ lỡ 1 cơ hội lớn như vậy tôi rất thất vọng, nhưng nhờ gia đình động viên, tôi nhận ra rằng từ việc tham gia business plan contest những ngày đầu, sau đó đến fieldwork đã giúp tôi mở rộng được networking với các bạn Nhật, và chiếm được sự tin tưởng của cá giáo sư ở ĐH Keio.

   Một năm sau thất bại với NTT Data, tôi tiếp tục theo đuổi cơ hội sang Nhật bằng cách giữ liên lạc với các giáo sư người Nhật mà tôi có dịp làm việc cùng. Tôi vẫn là 1 thành viên tích cực trong khối liên kết các trường ĐH ở ASEAN với ĐH Keio, và một lần nữa cơ hội lại đến khi tội được trao cơ hội thử sức với chương trình Virtual internship tại NEC – một tập đoàn IT lớn khác của Nhật. Lần này, tôi cũng vượt qua được vòng tuyển chọn về chuyên môn để bước vào quá trình đàm phán với phía nhân sự, và chính thất bại cùng những bài học quý báu với NTT đã giúp tôi có thêm kinh nghiệm cho lần này. Tôi dành thời gian tìm hiểu và nắm rõ thông tin về môi trường làm việc mới, cũng như những điều kiện tài chính, hỗ trợ gia đình mà NEC có thể offer. Tôi cũng hiểu hơn cuộc sống mới ở Nhật cần gì. Và tôi đã thành công.

BƯỚC NGOẶT CHO CẢ GIA ĐÌNH

   Vậy là sau gần 2 năm theo đuổi, cuối cùng tôi cũng chạm được tới ước mơ sang Nhật làm việc của mình. Tôi có 1 tháng để quyết định và 4 tháng để chuẩn bị. Tôi cùng vợ và mọi người trong gia đình ngồi lại bàn bạc và suy xét các yếu tố trước khi đưa ra quyết định cuối cùng, và điều khiến chúng tôi trăn trở nhất lúc này, là sự nghiệp của vợ tôi.

   Thời điểm đó, vợ tôi đang có một sự nghiệp khá phát triển với gần 7 năm làm việc tại các ngân hàng nước ngoài lớn ở Việt Nam. Chúng tôi cũng từng hi vọng biết đâu cô ấy sẽ có cơ hội tìm được một công việc tương tự ở Nhật, nhưng sau khi tìm hiểu tôi nhận ra rằng, cơ hội đó gần như là con số 0. Nhật là một thị trường lao động khá khắc nghiệt với phụ nữ, nhất là những người đã có con nhỏ và lại không biết tiếng Nhật. Sang Nhật đồng nghĩa với việc vợ tôi sẽ phải hi sinh tất cả sự nghiệp của cô ấy ở Việt Nam. Nhưng may mắn thay, vợ tôi luôn suy nghĩ rất tích cực, và cô ấy quyết định sẽ đồng lòng cùng với tôi trải nghiệm một cuộc sống mới ở một nơi mà cả hai chúng tôi đều kì vọng nó sẽ tốt hơn cho gia đình nhỏ của mình.

CUỘC SỐNG MỚI

   Tháng 5/2015, tôi sang Nhật trước để ổn định cuộc sống và công việc, cũng như tìm hiểu dần về các thủ tục cần thiết trước khi chính thức đón cả gia đình sang. Dù công việc hoàn toàn không cần phải dùng đến tiếng Nhật, nhưng tôi luôn nghĩ, muốn hòa nhập và sống lâu dài tại Nhật Bản, thì mình cần phải hiểu được ngôn ngữ của họ. Hàng ngày, sau khi kết thúc công việc tại công ty, tôi thường dành một ít thời gian để tìm đọc các tài liệu tự học tiếng Nhật trên mạng, và tham gia các lớp học tiếng Nhật tình nguyện ở quận vào cuối tuần để trau dồi thêm vốn tiếng Nhật mới chỉ bập bẽ có vài từ đơn giản của mình. Tôi cũng dành thêm thời gian tìm hiểu qua bạn bè ở Nhật về việc cho học cho con, và những công việc làm thêm phù hợp với khả năng của vợ. Nghe chị bạn mới quen nói việc xin nhà trẻ cho con ở Nhật khá khó khăn, nếu mẹ không đi học hoặc không đi làm thì khó xin nhà trẻ được, tôi cũng khá lo lắng, sợ vợ con ở nhà vừa buồn lại lâu thích nghi. Nhưng rồi hai vợ chồng lại động viên nhau, sang đây là xác định sẽ phải khó khăn thời gian đầu rồi, nên cứ từ từ giải quyết từng việc một rồi chắc chắn sẽ ổn cả… Cứ thế, rồi thấm thoắt nửa năm cũng trôi đi và cả nhà tôi chính thức đoàn tụ vào 11/2015.

    Sang Nhật được hơn 1 tuần, dù chưa biết chữ tiếng Nhật nào và cũng mới đang trong thời gian làm quen với cuộc sống mới, nhưng vợ tôi rất chịu khó tận dụng vốn tiếng Anh sẵn có để tìm kiếm các cơ hội công việc làm thêm trên mạng và ở quanh nhà. Nhìn thấy bất cứ thông tin tuyển dụng gì có vẻ hợp cô ấy cũng tranh thủ gửi bản CV tiếng Anh của mình đi, khi có email hẹn phỏng vấn…toàn bằng tiếng Nhật lại paste vào Google để dịch rồi nhờ các anh chị quen viết hộ mail trả lời. Và thật là may mắn là…chỉ một thời gian ngắn sau thì cô ấy đã tìm được ngay công việc dạy tiếng Anh bán thời gian cho một nhà trẻ tư chỉ cách nhà…5 phút.

     Việc học của con gái tôi thì có hơi vất vả hơn một chút. Do bố mẹ đều không biết tiếng Nhật, nên mọi công việc xin học cho con ban đầu đều phải nhờ cả vào anh hàng xóm người Việt tốt bụng gần nhà, từ thủ tục nhập học, đến xin chuyển trường,…nhưng cuối cùng sau một thời gian chuyển qua chuyển lại, con gái cũng đã ổn định chỗ học ở một được nhà trẻ tư về thể thao ở cách chỗ mẹ làm việc vài phút đi bộ.

   Hai việc khó khăn nhất lại ổn định một cách nhanh chóng và suôn sẻ ngoài dự kiến giúp chúng tôi phần nào thích nghi được với cuộc sống ở Nhật nhanh và thuận lợi hơn, dù thi thoảng nghe vợ nhắc về ngành ngân hàng, tôi biết là cô ấy vẫn còn nhớ nghề nhiều lắm. Nhưng chúng tôi vẫn thường bảo nhau, có khi sang Nhật lại là bước ngoặt mới để…vợ tôi có thêm nghề làm cô giáo, mà có khi lại hợp và yêu nghề. Cuộc sống mà, mình cứ nhìn nó theo hướng tích cực, thì sẽ thấy nó suôn sẻ và thuận lợi theo hướng mà mình mong đợi, tôi nghĩ thế.

LỜI NHẮN

    Tôi và vợ thỉnh thoảng vẫn nhắc lại hành trình sang Nhật của gia đình và tôi nghĩ rằng cơ hội đến với tôi 1 cách khá tình cờ và may mắn. Vợ tôi thì cho rằng cơ hội luôn ở đó nhưng người nào chủ động tìm kiếm nó thì sẽ tìm thấy. Điều này có lẽ có phần chính xác. Bài học lớn tôi thu lượm được từ những năm làm ở Ericsson Việt Nam đó là luôn thay đổi bản thân, tự làm mới và nâng cấp mình, sẵn sàng đón nhận mọi thay đổi, lúc đó cơ hội mới và những thứ tốt đẹp sẽ đến. Sang được Nhật có thể là 1 thành quả lớn sau khi áp dụng bài học ấy, nhưng đó là sự bắt đầu cho 1 hành trình mới, với nhiều thử thách và thay đổi mới sẽ đến. Với các bạn trẻ, dù ở Việt Nam có ý định sang Nhật hay đã sang Nhật, tôi muốn chia sẻ rằng con đường sang Nhật của mỗi người sẽ khác nhau, nhưng hãy luôn giữ tâm thế sẵn sàng đón nhận thử thách và thay đổi bản thân để thích nghi và trưởng thành, bạn sẽ gặt hái được thành quả.

Yokohama, 28/1/2017

** Chương trình Business Plan Contest của ĐH Keio hiện được đổi tên thành EBA Consortiumcác bạn quan tâm có thể xem chi tiết tại link này.

Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.

Bình luận

Loading...