Tìm hiểu về văn hóa doanh nghiệp Nhật

   Ở đất nước nào cũng có những phong tục tập quán đặc biệt mà người nước ngoài khó có thể lý giải, và Nhật Bản cũng thế. Khi các bạn mới sang Nhật du học, chắn hẳn cũng gặp nhiều trường hợp dù không hiểu lắm nhưng vẫn phải làm theo, những tình huống như thế sẽ còn nhiều hơn khi tốt nghiệp và bắt đầu đi làm tại môi trường Nhật Bản. Hôm nay Tomoni xin được giới thiệu sơ lược về một vài văn hóa doanh nghiệp của Nhật làm người nước ngoài khó xử nhé.

Lời ăn tiếng nói 言葉遣い ことばづかい


   Không giống như tiếng Anh gọi đối phương là 「you」, trong tiếng Nhật, tùy thuộc theo người minh đang nói chuyện là ai, có rất nhiều cách gọi khác nhau. Ví dụ như là 「あなた anata」「きみ kimi」「おまえ omae」, đối với bạn bè thân thiết, những người nhỏ tuổi hơn chúng ta có thể gọi 「きみ kimi」 hoặc 「おまえ omae」, và không bao giờ dùng để gọi người lớn tuổi hơn hoặc người mới quen biết. Còn 「あなた anata」 dùng để gọi ai cũng được, không có hàm ý thất lễ, tuy nhiên, trong công việc, văn phòng thì cách gọi này không thích hợp.

   Trong công việc, đối với cấp trên, đàn anh đàn chị cùng công ty, hoặc là với đối tác ngoài công ty, thông thường người Nhật thêm chữ 「~さん ~san」 vào sau tên, như là 「山田さん Yamada-san」 để cho lịch sự và tôn trọng đối phương. Cũng có một số nơi gọi cấp trên là 「山田部長 Yamada-bucho」 hoặc ngắn gọn là gọi chức vụ「部長 bucho」 thôi, vì thế cho nên khi vào công ty thì chúng ta nên để ý xem các senpai xưng hô với cấp trên như thế nào để học theo nhé.

   Ngoài ra trong tiếng Nhật còn có các loại kính ngữ 「丁寧語 ていねいご」 「尊敬語 そんけいご」 「謙譲語 けんじょうご」, một phần trong các bài thi N2, N1, tùy theo đối phương là ai lại chia cách sử dụng khác nhau. Ví dụ như là đối với bạn bè thì chúng ta có thể nói 「きみがそう言ったから・・・」, nhưng với cấp trên hay đối tác thì phải sử dụng kính ngữ 「◯◯さんがそうおっしゃったので・・・」. Để nhanh chóng làm quen được với môi trường làm việc tại Nhật thì làm quen và học hỏi các cách sử dụng kính ngữ, các sắc thái khi nói chuyện của người Nhật cũng quan trọng không kém trình độ chuyên môn trong công việc của chúng ta.

Chế độ theo thứ tự thâm niên 年功序列 ねんこうじょれつ


   Trước đây thì các doanh nghiệp Nhật Bản ưu tiên chế độ tuyển dụng lao động trọn đời 終身雇用 しゅうしんこよう, làm việc tới tuổi nghỉ hưu, cho nên ai có thâm niên làm việc lâu hơn thì được thăng tiến cao hơn. Ở xã hội Nhật Bản, người Nhật họ trọng chữ 「和 hòa」, cho nên với họ, việc sắp xếp chức vụ trong doanh nghiệp theo thứ tự tuổi tác hoặc thâm niên làm việc sẽ dễ dàng hơn. Đối với du học sinh, có thể sẽ có bạn cảm thấy không thỏa mãn đối với mức lương hoặc chức vụ làm việc những năm đầu so với công sức và thời gian đã bỏ ra để học, thi lấy các loại chứng chỉ.

   Thời đại thay đổi, nhiều doanh nghiệp, công ty cũng thay đổi suy nghĩ và cách làm việc, họ không quá chú ý đến tuổi tác cũng như thâm niên và chú trọng vào thành quả công việc, nhận ưu đãi theo hiệu quả công việc. Tuy thế cũng vẫn có những công ty giữ lại chế độ 年功序列.

   Các bạn có thể tìm hiểu xem công ty mà mình muốn vào làm có theo chế độ 年功序列 không bằng cách xem độ tuổi của ban điều hành, nếu đa phần đều là người lớn tuổi thì nhiều khả năng công ty đó theo chế độ 年功序列, còn nếu từ giám đốc đến ban điều hành, kinh doanh đa phần có độ tuổi khá trẻ thì công ty này có thể quan tâm đến hiệu quả công việc hơn. Đây cũng là một trong những thủ thuật để đi tìm việc làm 就活.

Theo số đông 横並び よこならび


   Các bạn có hay nghe những câu đại loại như là 「Mọi người mua nên là mình cũng mua」, 「Mọi người đi nên là mình cũng đi」trong cuộc sống hàng ngày không?

   Từ ngày xưa, Nhật Bản có một câu thành ngữ 「出る杭は打たれる でるくいはうたれる」, câu này là cái cọc lòi ra sẽ bị đập đi, có ý nghĩa là cái gì hoặc ai vượt trội hơn tiêu chuẩn bình thường sẽ bị xem là phiền toái gây vướng víu cho người khác, không nên làm những việc gây chú ý. Cho đến hiện tại, suy nghĩ làm theo số đông 横並び này vẫn ăn sâu vào văn hóa và xã hội Nhật Bản.

   Trong công ty, doanh nghiệp Nhật Bản, có những nơi họ xem trọng những người tuy năng lực làm việc không cao nhưng có khả năng teamwork tốt hơn là những cá nhân có hiệu suất làm việc cao. Có những người tuy có khả năng có kinh nghiệm, nhưng vì không muốn bị cho ra rìa, muốn hòa nhập với mọi người nên giữ im lặng, không nói ra. Đối với người nước ngoài đến từ những nơi không có văn hóa giống như thế này, nhiều người có thể cảm thấy khó hiểu cũng như bị stress, để làm quen được với môi trường làm việc cần thêm chút ít thời gian nữa.

Kết

   Trên đây là một số văn hóa trong doanh nghiệp tại Nhật dễ khiến cho người nước ngoài thấy làm lạ. Mong là bài viết này có thể giúp cho các bạn sinh viên đã, đang và chuẩn bị đi tìm việc cũng như các bạn đã nhận được naitei hiểu thêm về cuộc sống của 社会人 tại Nhật ^^.

Xin vui lòng liên hệ trước khi đăng lại hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh từ Tomoni.

Bình luận

Loading...